ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١٧ - خداوند عامل ظلم نيست

دو - مهار كردن اميال و هوى و هوسهايى كه مانع پيشرفت بسوى زندگى مزبور مى باشند .
مسلم است كه برداشتن موانع پيشرفت ، چه عوامل طبيعى و چه عوامل انسانى با آرزو و خيال امكان پذير نيست ، لذا پيامبران الهى هر اندازه كه مى توانستند كاموران را تبليغ و ارشاد و موعظه نموده آنان را آگاه مى ساختند و سپس آنان را از عواقب هوى پرستى و ستمكارى بر حذر مى داشتند و تا آنجا كه قدرت داشتند ، عملا جلو انحرافاتشان را مى گرفتند . و هنگامى كه ناتوان مى گشتند ، آنان را بحال خود مى گذاشتند ، تا نتايج كردارشان را بينند . آرى براى كسى كه :
< شعر > چندين چراغ دارد و بيراهه مى رود < / شعر > پاسخى جز اين وجود ندارد كه :
< شعر > بگذار تا بيفتد و بيند سزاى خويش < / شعر > آيا دين براى تخدير بينوايان بوجود آمده است
آيا دين براى تخدير بينوايان بوجود آمده است از اين مبحث اين نتيجهء اساسى را هم مى گيريم كه مبارزه كنندگان با دين و مخالفان آن همواره مردم خود كامه و لذت پرست بوده‌اند ، نه اين كه اين تبهكاران دين را براى تخدير بينوايان مى ساختند ، تا آنان را استثمار كنند . زيرا اديان حقه اى كه مستند به منابع الهى اند ، متن كار و هدف اساسى خود را عدالت قرار داده‌اند ، تبهكاران از عدالت و تعديل قدرتها و امتيازات وحشت داشتند . و براى جلوگيرى از عامل وحشت خويش بهر كارى اقدام مى كردند ، اگر چه مبارزه با مذهب و اخلاق و ساير وسايل ترقى و زندگى پاكيزه بوده باشد .
٢ - ملاء
٢ - ملاء - چنانكه در تعريف آن گفتيم ، عبارت از چشمگيران و اشراف و كسانى است كه موقعيت خود را در مجراى اشباع خود خواهى در مجتمع تثبيت كرده‌اند .
براى توضيح اهميت مسئلهء « ملا » در جوامع بشرى و صف آرايى آنان در برابر اديان و هر گونه عامل پيشرفت ، اين مطلب را يادآور مى شويم كه از يادگارهاى قرن نوزدهم ميلادى است .
بعضى از متفكران در آن قرن به اين مطلب تأكيد مى كردند كه اغنيا و ثروتمندان