ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٧ - نتوان مرد به سختى كه در اينجا زادم
« بخارى در « صحيح » كتاب جهاد باب بركة الغازى فى ماله ج ٥ ص ٢١ مى گويد : زبير يازده خانه در مدينه و دو خانه در بصره و يك خانه در كوفه و يك خانه در مصر داشته است . زبير داراى چهار زن بوده كه سهم هر يك از زنان او ، پس از كسر ثلث آنها ، يك ميليون و دويست هزار بوده است .
بخارى مى گويد : پس همهء مال زبير پنجاه ميليون و دويست هزار بوده است .
ابن الهايم مى گويد : همهء مال زبير با محاسبهء صحيحتر پنجاه و نه ميليون و هشتصد هزار بوده است .
ابن بطال و قاضى عياض نظريهء ابن الهايم را تصديق نموده محاسبهء بخارى را غلط مى دانند » [١] .
توضيح - منابع تاريخى رقم مزبور را بدون تصريح باين كه دينار بوده است يا درهم مطرح كردهاند . تنها در تاريخ ابن كثير ج ٧ ص ٢٤٩ به درهم تصريح شده است .
ابراهيم بن محمد بن طلحه مى گويد : ارزش ما ترك طلحه از اراضى و اموال و دينار و درهم سى ميليون بوده است .
سعدى ام يحيى بن طلحة مى گويد : موقعى كه طلحه كشته شد دو ميليون و دويست هزار درهم و اراضى و اشجارش به ارزش سى ميليون درهم در نزد خزانه دارش موجود بوده است .
با نظر به اعتراض همهء مسلمانان صدر اول به اين گونه تراكم ثروتها اعم از منقول و غير منقول است كه نظريهء كسانى كه مى گويند : اسلام فئوداليگرى و جامعهء طبقاتى را بوجود آورده است ، بى مدرك بوده بلكه سيستم اقتصادى و اجتماعى اسلام كاملا مخالف نظريهء مزبور ميباشد .
اينست صورت مقدارى از بخششهاى « عثمان » به دينار و درهم [٢] . كه مورد اعتراض قانونى اسلام و مسلمانان قرار گرفته است :
[١] مأخذ مزبور ص ٢٨٢ .
[٢] الغدير ج ٨ ص ٢٨٦ .