ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٢ - نظرى كلى در بارهء پديدهها و فعاليتهاى روانى على بن ابي طالب عليه السلام

كشيده شوم ، براى من محبوبتر از آن است كه در آغاز ابديت با خدا و رسولش ديدار كنم در حالى كه به بعضى از بندگانش ستمى كرده باشم و يا چيزى از متاع دنيا را غصب كنم . و چگونه به سود موجوديت طبيعىام بكسى ظلم كنم ، در صورتى كه به سرعت رو به پوسيدگى مى رود و زمانى بس طولانى در زير خاكهاى تيره مى ماند ) .
اى فرزند بزرگوار ابي طالب ، سخنت صدق و سرتاسر زندگيت گواه آن است كه حقيقت با تو بوده است ، كه ابو ذرها و عمارها و مالك اشترها و اويس قرنىها و مقدادها تربيت كردى و به تاريخ بشريت تقديم نمودى . اينان حقيقتجويان حقيقتبينى بودند كه در جاذبهء تو قرار گرفتند و پندارهاى پوچى حيات را نابود كردند . آرى :
< شعر > ديدهء اهل حقيقت كه حقيقت بين است در تو بينند حقيقت كه حقيقت اينست < / شعر > چه مى توان كرد < شعر > نيست چشم دگران سوى حقيقت نگران ورنه آن راست حقيقت كه چنين آيين است < / شعر > فؤاد كرمانى ١٢ - لم يوجس موسى ( ع ) خيفة على نفسه بل اشفق من غلبة الجهّال و دول الضّلال ( هراس موسى عليه السلام براى بيم از خويشتن نبود ، بلكه دلش از ترس پيروزى نادانان و دولتهاى گمراه در اضطراب بود ) .
نظرى كلى در بارهء پديده‌ها و فعاليتهاى روانى على بن ابي طالب عليه السلام امير المؤمنين ( ع ) در اين جمله ترس و بيم را از خود نفى مى كند ، با اين كه مسلما عوامل وحشت و هراس ، آن حضرت را هم مانند ساير افراد انسانى احاطه كرده بود . ما براى توضيح اين كه اين شخصيت بىنظير در برابر عوامل ترس و بيم چگونه از آرامش عالى برخوردار بوده است ، يك بحث كلى را مطرح مى كنيم كه تا حدودى مى تواند روشنگر همهء اوصاف غير عادى امير المؤمنين بوده باشد كه در سرتاسر نهج البلاغه و زندگى عينى او ديده مى شود .