ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٧١ - ترجمهء خطبهء پنجم

تفسير عمومى خطبهء پنجم
تفسير عمومى خطبهء پنجم ١ - ايّها النّاس شقّوا امواج الفتن بسفن النّجاة ( اى مردم ، امواج طوفانى فتنه‌ها را كه حيات شما دريانوردان اقيانوس هستى را به تلاطم انداخته است با كشتىهاى نجات بشكافيد ) .
نقش فتنه‌ها و آشوبها در حيات آرمان انسانى در سرتاسر تاريخ
نقش فتنه‌ها و آشوبها در حيات آرمان انسانى در سرتاسر تاريخ نخست بايستى ميان دو نوع فتنه كه در جوامع انسانى بروز مى كند ، فرق بگذاريم : نوع يكم - عبارت است از بروز رويدادى كه آدمى را با نظر به ابعاد مختلفى كه دارد ، سر دو يا چند راهى قرار مى دهد ، كه بعضى از آن راه‌ها مطابق اصول و قوانين عالى حيات به مقصد كشيده شده ، بعضى ديگر بر خلاف جهت آن اصول بوده به سقوط و بدبختىها منتهى مى گردد .
اين گونه فتنه‌ها يكى از ضرورتهاى محرك تاريخ بشرى به سوى پيشرفتها است كه موجب تحريك احساس حقجويى و حقيابى آدميان مى باشد . در حقيقت اين يكى از جلوه‌هاى حكمت بالغهء خداوندى است كه از خمود و ركود آدمى در موقعيتهاى تثبيت شده اش جلوگيرى مى نمايد .
با يك نظر كلىتر مى توان گفت : هر انسان هشيار در همهء دوران زندگانى ، با فتنهء جديدى روبرو است .
امروز يك خواستهء شهوانى سر راه ترا مى گيرد و غريزهء حيوانى ترا به هيجان در مى آورد كه اگر آن غريزه را اشباع كنى ، راهى مخالف اصول و قوانين عالى حيات پيش گرفته اى و اگر صرف نظر كنى ، راه حق را پيموده يك پلهء بلندى از حيات تكاملى را زير پا گذاشته بالاتر رفته اى .
فردا لذت مقام پرستى است كه به سراغت آمده است ، پس فردا اشتباه ناچيزى از فرد يا افرادى كه به نحوى در منطقهء فعاليت شما ، كار مى كنند ، يا دور از منطقهء زندگى