ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣٨ - هشيار باشيد كه عوامل دگرگونىها به فعاليت افتاده است و شما در مجراى آزمايشها قرار گرفته ايد

كودك بوجود مى آورد .
بهمين دليل است كه « مولوى » با مشاهدهء عينى و درونى ، بطور جزم نه با رؤياى شاعرانه مى گويد :
< شعر > هر نفس نو مى شود دنيا و ما بى خبر از نو شدن اندر بقا عمر همچون جوى نو نو مى رسد مستمرى مى نمايد در جسد شاخ آتش را بجنبانى بساز در نظر او مى نمايد بس دراز اين درازى خلقت از تيزى صنع مى نمايد سرعت انگيزى صنع < / شعر > امرسون هم مى گفت : « اى انسان ، دنيا در برابر ديدگان تو هر روز تازه مى شود ، تو هم همواره تازه باش » .
بنا بر مشاهدات تاريخى و مختصات روانى آدمى ، اين مطلب صحيح است كه بگويم : انسان در هر حالى مى تواند از صفر شروع كند . يا بعبارت ديگر انسان مى تواند از فوق صفر تنزل كند به صفر برسد و از اين نقطه بار ديگر شروع به تحول نمايد ، يا از زير صفر خود را به صفر برساند و از اين نقطه شروع به تعيين مسير جديد نمايد .
مكتبهايى را در گذشته بررسى كرده‌ايم كه نخست براى ترويج و اشاعهء آن ، چنين قلمداد مى شد كه اصول و قوانين اين مكتب از طبيعت بشرى سرچشمه مى گيرد .
پس از گذشت مدتى از تحقق عينى مكتب و اجراى آن ، معلوم مى گردد كه هيچ فردى با برچسب آن مكتب در پيشانى خود از مادر متولد نمى گردد . بهمين جهت است كه دوام هر ايده ئولوژى و مكتبى كه با دست بشر ساخته شده است ، مستند به دوام تبليغ و تحريك و اجراى آن مستند به نيرو است .
با اين ملاحظات ، نبايد از برگشت جامعهء مسلمانان پس از پيامبر به همان نقطه اى كه در زمان شروع رسالت قرار داشت ، تعجب كرد .
درست است كه پيامبر عظيم الشأن با قوهء ربانى و فداكارى و تلاش بىنظيرى كه انجام داد ، شخصيت آنان را واقعا دگرگون كرد ، تا آن درجه از دگرگونى كه