ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣١ - ١١ - پيمان شكنان سوگند مى خورند كه پيمان خود را نخواهند شكست

بنظر ما هيچ خسارتى براى عالم انسانى زيانبارتر از اين بازيگرى بازيگران صحنهء سودجويى و خودخواهى نبوده است كه مفهوم اخلاق را چنان رنگ پريده و پست نموده‌اند كه آن را تا سر حدّ اندرزگويى مبتذل پيرزنان دست از حيات شسته ، پايين آورده‌اند . اميد است كه مطالعه كنندگان محترم قضاياى زير را با روابط منطقى علمى آنها مورد دقت قرار بدهند : ١ - هر واقعيتى در جهان هستى مشمول قانون است .
٢ - هر قانونى براى انسان ارتباط خاصى را با واقعيت ايجاب مى كند .
نتيجه : پس هر واقعيتى براى انسان در جهان هستى ارتباط خاصى را ايجاب مى كند .
١ - هر واقعيتى در جهان هستى براى انسان ارتباط خاصى را ايجاب ميكند .
٢ - و هر ارتباط خاصّى موضع گيرى و روش معينى را ايجاب مى كند .
نتيجه : پس هر واقعيتى در جهان ، براى انسان موضع گيرى و روش معينى را ايجاب مى كند .
اين موضع گيرى و روش خاص مطابق با قوانين واقعيتها ، عدالت . و خواستن و اقدام به موضع گيرى و روش مزبور عدالتخواهى ناميده مى شود .
از اين قضايا و نتايج منطقى علمى ، نتيجهء نهايى را بدست خواهيم آورد كه مى گويد : روش عادلانه روش مطابق واقعيتها است و رفتار غير عادلانه رفتار خلاف واقعيتها است .
اكنون مى پردازيم به تطبيق قضايا و نتايج منطقى مزبور به اصول عالى انسانى كه موضع گيرى و روش انسانها را با آزادى و اختيار در مقابل واقعيات تعيين مى نمايد . واقعيت حيات آدمى وصول به هدف را عنصر اساسى خود نشان مى دهد .
بنا بر اين ، قانون واقعيت حيات ، هدفجويى و هدفيابى است . موضعگيرى و روش مثبت در برابر اين قانون ، عدالت است . و بى اعتنايى و انحراف از آن ، ضد عدالت مى باشد .