ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٣٧ - ديروز انسانهائى بودند و امروز شياطين گشته اند

تفسير عمومى خطبهء هشتم
تفسير عمومى خطبهء هشتم ١ - يزعم انّه قد بايع بيده و لم يبايع بقلبه ( زبير گمان مى كند با دستش بيعت نموده ، با قلبش بيعت نكرده است ) .
آيا زبير در مسئلهء پيمان زمامدارى ظاهر سازى كرده بود
آيا زبير در مسئلهء پيمان زمامدارى ظاهر سازى كرده بود در تفسير عمومى خطبه‌هاى پيشين پيمان و بيعت مكرّر « طلحه » و « زبير » را ديديم كه با ظاهر سازى امكان پذير نيست . در اين مورد داستان ديگرى را در بارهء « زبير » از ابن ابى الحديد يادآور مى شويم ، او مى گويد : على عليه السلام در همان روز كه زبير با او بيعت نمود ، فرمود : اى زبير مى ترسم با من حيله گرى نموده بيعت با من را بشكنى زبير گفت : هيچ بيمى بخود راه مده ، هرگز پيمان شكنى از من نخواهى ديد .
على ( ع ) فرمود : از طرف من خدا ناظر و كفيل تو باشد زبير گفت : آرى ، خداوند از طرف تو ناظر و كفيل من باشد » [١] .
و ديديم كه زبير با اين عهد و پيمان غليظ ، بيعت خود را شكست و در تاريخ با همكارش طلحه با نشان پيشتازان پيمان شكنان ثبت گشت .
٢ ، ٣ ، ٤ - فقد اقرّ بالبيعة و ادّعى الوليجة فليأت عليها بامر يعرف و الَّا فليدخل فيما خرج منه ( او با اين انكار ادعاى امر پنهانى مى نمايد . او بايد براى اين ادّعا دليل قابل

[١] شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ج ١ ص ٢٣٠ .