ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٥ - چگونه دين پردهء تاريكى روى واقعيت مى كشد

٤ - آيات فراوانى در قرآن پيمان شكنى را سخت محكوم نموده تبهكارى پيمان شكنان را اثبات مى كند . مانند : ( فَبِما نَقْضِهِمْ مِيثاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَجَعَلْنا قُلُوبَهُمْ قاسِيَةً ) [١] .
( بجهت پيمانشكنى كه مرتكب شدند ، آنان را لعنت كرديم و دلهايشان را به قساوت مبتلا ساختيم ) .
٥ - بعضى از اين آيات خودشكنى پيمانشكنان را گوشزد مى كند . مانند : ( إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ الله ) [٢] .
( كسى كه تعهد خود را مى شكند ، اين شكست به ضرر او تمام مى شود ) .
اين همان نكته است كه گفتيم : بدانجهت كه شخصيت آدمى در حال تعهد وابسته به ايفاى آن است ، با شكستن تعهد ، شخصيت خود انسان متعهد مى شكند .
٧ - سترنى عنكم جلباب الدّين و بصّرنيكم صدق النّيّة ( پردهء دين ، مرا از شما پوشانيده و صدق و صفاى نيتم ، مرا بر شما بينا ساخته است ) .
چگونه دين پردهء تاريكى روى واقعيت مى كشد در تفسير اين جمله ابن ابى الحديد معتزلى مى گويد : بدانجهت كه شما تظاهر به شعائر اسلامى مى كنيد ، من نمى توانم با شما مانند غير مسلمانان رفتار كنم [ تكليف من اينست كه شما را مسلمان تلقى كنم و رفتار اسلامى با شما داشته باشم ] با اين كه شما منافقيد و از اسلام واقعى برخوردار نيستيد . ولى من بجهت صفا و صدق نيت از درون پليد شما مطَّلعم و مى دانم كه درون شما پليد و ناپاك است .
ابن ابى الحديد احتمال ديگرى هم مى دهد و آن اينست كه دين من نمى گذارد كه خود را به شما معرفى كنم [٣] . . .

[١] المائدة آيهء ١٣ .
[٢] الفتح آيهء ١٠ .
[٣] شرح نهج البلاغه - ابن ابى الحديد ج ١ ص ٢١٠ .