ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٩ - واقعيات و رويدادهايى كه با قيافهء خاموش گوياترين زبان را دارند

براستى مقاومت و لجاجتى كه گروهى از مردم آن دوران در برابر عدالت محض كه در على بن ابي طالب ( ع ) تجسم يافته بود ، از خود نشان دادند ، بخوبى مى تواند تفسير كنندهء آن قيافهء هولناك بشرى بوده باشد كه در همهء جوامع زور و قوه را رسميت داده ، فلسفه هايى مناسب آن چهره‌هاى وحشت انگيز به وجود مى آورد و شعار خود را « انسان گرگ انسان است » قرار مى دهد .
شما مردم راه گم كرده درونهاى خود را كه همهء سطوح آن را دود و غبار خودخواهى و مال و جاه پرستى تيره و تار كرده است ، با انديشه هايى كه اصول و قوانينش را غرايز حيوانى خام شما ديكته كرده است ، مى كاويد و حفر مى كنيد ، با اين هدف گيرى كه به حقايق و واقعيات حيات بخش برسيد در صورتى كه شورانيدن چنان درونهاى پر از لجن و مواد كشنده بوسيلهء افكارى كه از جوشش غرايز حيوانى خام سر برمى آورد ، جز خفقان مرگبار نتيجه اى براى شما نخواهد بخشيد .
٩ - اليوم انطق لكم العجماء ذات البيان ( من امروز واقعياتى را كه در ظاهر خاموش ، ولى در معنى گويا و آشكار كننده و روشنگر حقايقند ، به سخن در مى آورم ) .
واقعيات و رويدادهايى كه با قيافهء خاموش گوياترين زبان را دارند آيا اجزاء و روابط عالم هستى با آن قيافهء خاموش با ما سخن نمى گويند آيا حكومت مطلقهء قوانين در قلمرو موجودات ، زبان گويايى براى ابراز واقعيات پشت پرده نيستند آيا يك پرندهء ضعيف كه در روى شاخسار درختى ترانه اى سرداده است ، با ما گفتگو ندارد حركت و تحول حاكم در حيات انسانها و جويبار تاريخ در طول زمان ، ما را مخاطب قرار نمى دهد سقوط تبهكاران در سيه چال تاريخ و اعتلاى شخصيت عشاق فضيلت با ما حرف نمى زنند جريان معلولها در دنبال علتهاى خود و براه افتادن واكنشها سايه وار به