ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٤ - پيمان و پيمان شكنى از ديدگاه قرآن

ايمان بياورد و در راه محبت الهى مال به خويشاوندان و يتيمان و بينوايان و درماندگان در راه و مستمندان و [ نجات دادن ] بردگان مى دهد و نماز را برپا مى دارد و زكات مى دهد و آنانكه موقعى كه پيمان مى بندند ، به پيمان خود وفا مى كنند و در مقابل رنج و مشقت و عوامل ترس ، بردبار و شكيبا هستند . آنان راستگو و راست كردار و داراى تقوى مى باشند ) .
ملاحظه مى شود كه وفا به عهد و پيمان در رديف اصول اساسى ايمان و رشد محسوب شده است .
٢ - آياتى از قرآن مجيد يك طرف عهد و پيمان را خدا معرفى مى كند . در حقيقت هر تعهد مشروعى كه ميان انسانها بسته مى شود ، از آن جهت كه شخصيت انسانى كه جنبهء الهى دارد و در گرو معاهده قرار مى گيرد ، شكستن تعهد و عمل نكردن به پيمان ، مخالفت با خدا محسوب مى شود . اين نكته در فرمان مالك اشتر صريحا تذكر داده شده است . نمونه اى از اين آيات بقرار زير است : ( مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا الله عَلَيْه ) [١] .
( از مؤمنان مردانى در ايفاء به عهدى كه با خدا بستند ، صدق ورزيدند ) .
پيمانهايى كه مردم با ايمان با يكديگر يا با رهبر عظيم الشان اسلام مى بستند ، طرف آنان بطور مستقيم ، انسانها و پيمان مربوط به اصلاح زندگى مادى و معنوى خودشان بود ، نه عبادتهاى مستقيم ، مانند نماز و روزه و با اين حال خداوند آن پيمانها را با جنبهء الهى يادآور مى گردد .
٣ - گروهى ديگر از آيات مسئوليت انسانها را در بارهء عهد و پيمانهايى كه مى بندند گوشزد مى كند ، مانند : ( وَلا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي ) [٢] .
( وفا به عهد كنيد ، عهد مورد مسئوليت است ) .

[١] الاحزاب آيهء ٢٣ .
[٢] الاسراء آيهء ٣٤ .