ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١٣ - عامل پنجم

زيرا ( وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ) [١] . اگر اين پديده معلول احساس شكست در آرزوها و عشق و علاقه‌ها بوده باشد ، پيشگيرى اسلام از اين پيچيدگى به وسيلهء دستوراتى مؤكد است كه در بارهء آرزوها و دلبستگىها داده و از خود باختن بوسيلهء اين پديده‌ها جلوگيرى نموده است و اگر معلول ضعف و سستى اراده در برابر واقعيات خشن زندگى است ، اسلام با توصيهء انسانها به توجه بر مبانى اساسى حيات و ملاك مسئوليت بمقدار قدرت ، و باز بودن سيستم حيات در برابر واقعيات و واقعيات در برابر حيات ، اراده را تقويت نموده و پيچيدگى مزبور را باز مى كند . گفتيم كه اين مطلب باعث شرمسارى است كه دانش پژوه روانى بگويد : ما نمودها و فعاليتهاى روانى را مورد مطالعه قرار مى دهيم و كارى با آن نداريم كه چرا يك روان راكد و جامد ، و چرا روانى ديگر پويا و كوشا و هميشه تازه ميباشد . و آيا روان پويا بر روان جامد و ايستا ترجيح دارد يا نه آنچه كه روانشناسى اسلام با نظر به آيات قرآنى مطرح ميكند ، اينست كه طبيعت حقيقى روان آدمى داراى مختص پويندگى است : ( لَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ فِي كَبَدٍ ) [٢] ( ما انسان را در حركت مشقت بار آفريديم ) .
( يا أَيُّهَا الإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيه ) [٣] ( اى انسان ، تو در نهايت كوشش كه به سوى پروردگارت انجام خواهى داد ، به ديدار او در حركت هستى ) .
و آياتى كه دستور به سابقه در خيرات مى دهد ، مانند ( سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ ) [٤] ( سبقت بجوئيد بخشايشى از پروردگارتان ) .
( وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ ) [٥] ( و سبقت جويندگانى كه سبقت نموده‌اند ، آنان هستند كه بخداوند متعال تقرب پيدا كرده‌اند ) .

[١] - العنكبوت آيهء ٦٩ .
[٢] - البلد آيه ٤ .
[٣] . الانشقاق آيه ٦ .
[٤] . الحديد آيه ٢١ .
[٥] . الواقعه آيه ١٠ .