ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٧٨ - تفسيرى مختصر در بارهء خلقت بر &#١٧١ حق &#١٨٧

جهت يكم - واقعيت ابعاد مادى حيات است كه در مجراى قوانين خاص خود قرار گرفته و انسان زنده از كمترين اخلال در آن ابعاد ، احساس رنج و شكنجه مى نمايد . بعبارت ديگر اهميت اين بعد در خود آن نهفته است و در هر لحظه اى جوياى تأمين و تضمين خود ميباشد ، و بهمين جهت است كه اسلام دستور اكيد به شناخت و بررسى اين بعد فى نفسه صادر مى كند و تفكر و سازندگى در بارهء اين بعد را عبادت تلقى مى نمايد . لذا بررسىهاى علمى براى تحصيل معرفت در بارهء اين بعد از ديدگاه اسلام ضرورى است و هيچ گونه مسامحه اى در اين تلاش و كوشش صحيح نيست ، مگر آن نوع بررسىها كه به بعد روحى حيات انسانها مضر بوده باشد ، مانند بررسىهاى علمى براى بدست آوردن طرق ناهشيارى بوسيلهء تنظيم مواد مخدر و مست كننده . آيات قرآنى فراوانى وجود دارد كه سير و تحقيق در خلقت انسان از ابتداى نشو و ارتقا و عبور از مراحل جنينى و چگونگى رشد جسمانى او را شديدا توصيه مى نمايد .
جهت دوم - اهميت بعد مادى حيات از آن جهت است كه ميدان فعاليت بعد روحى انسان است و با هر خللى كه در بعد مادى حيات وارد مى شود ، بعد روحى حيات بهمان اندازه مختل مى گردد . بحث و بررسىهاى مفصل و مشروح در بارهء توضيح رابطهء بعد مادى و بعد روحى حيات نيز يكى از كارهاى ضرورى است كه بدون آن ، احتمال مختل ساختن قانون اساسى هر دو بعد ، بسيار قوى است . بهمين جهت بوده است كه دانشمندان اسلامى با نظر به منابع اسلامى ارتباط بعد روحى حيات را كه در بعد مادى حيات به فعليت مى رسد و رشد پيدا مى كند ، با همان بعد مادى با بيانات گوناگون مطرح مى سازد ، مانند سوار و مركب ، محصول عالى و زمينهء بوجود آمدن آن محصول ، پرنده و قفس و غير ذلك از طرف ديگر با تذكر به تأثير و تأثرى كه اين دو بعد با يكديگر دارند ، دستورات صريح براى شناخت و بهداشت هر دو بعد صادر مى نمايد . با نظر به جهت دوم از اهميت بعد مادى كه جنبهء وسيله اى براى رشد