با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨٧ - ياران هاشمى امام حسين(ع) در كربلا

٢٧ شهيد، بيشترين آنهاست؛ [١] و ميان كم‌ترين و بيشترين عدد، اعداد ديگرى نيز ذكر شده است. [٢] اگر بر مبناى روايت ابن سعد در طبقات- شمار بازماندگان را پنج تن بگيريم، به طور

[١] ر. ك: مناقب آل ابى طالب، ابن شهر آشوب، ج ٤، ص ١١٢؛ ذخائر العقبى، ص ١٤٦؛ مقتل الحسين، خوارزمى، ج ٢، ص ٥٣. دراينجا عددى بزرگ‌تر از اين هم هست و آن عدد سى است. اين عدد به امام صادق (ع) نسبت داده شده است كه در گفت و گو با عبداللَّه سنان، به وى فرمود كه روز عاشورا از خوردن غذا خوددارى كند تا پس از نماز عصر افطار كند؛ و به وى فرمود: «در اين هنگام- عصر- جنگ با خاندان پيامبر (ص) پايان پذيرفت و سى تن از آنان همراه با غلامان خود به خاك افتاده بودند. قتل آنان بر رسول خدا (ص) گران است و اگر در دنيا زنده بود، به سوگ آنان مى‌نشست.» (ر. ك: سفينة البحار، ج ٢، ص ١٩٦؛ اعيان الشيعه، ج ٤، ص ١٣٤). شايد مقصود اين باشد كه آنها با غلامانشان سى تن بودند. مى‌دانيم كه غلامانشان در كربلا شش تن، يعنى اسلم بن عمرو، قارب بن عبداللَّه، منجح بن سهم، سعدبن حرث، نصر بن ابى نيزر و حرث بن نبهان بودند بنابراين شمار بنى هاشم ٢٦ تن بوده است. واللَّه العالم.

[٢] برخى شمار آنها را شانزده تن نوشته‌اند (ر. ك: المجدى فى انساب الطالبيين، ص ١٥؛ تاريخ خليفه، ص ١٤٦؛ البدايه و النهايه، ج ٨، ص ١٩١؛ المحن، ص ١٣٤؛ الاصابة، ص ١٣٤؛ جواهر المطالب ٢ ج ٢، ص ٢٧٣؛ تاريخ الاسلام، ذهبى، حوادث سال ٦١ ه، ص ٥؛ تاريخ مدينة دمشق، ج ١٤، ص ٢٢٤؛ و ر. ك: تاريخ الخلفاء، ص ٢٠٧). مسعودى در مروج الذهب، ج ٣، ص ١٧١ شمار آنان را دوازده تن دانسته؛ و سبط ابن جوزى در تذكرة الخواص شمار آنان را نوزده تن، همه از نسل فاطمه يعنى چنان كه پيش‌تر گفتيم فاطمه بنت اسد- دانسته است. منابع ديگرى نوشته‌اند كه شمار آنان ٢١ مرد بوده است (ر. ك: كفاية الطالب، ص ٢٩٨؛ و ر. ك: درر السمطين، ص ٢١٨؛ و تاريخ العلما و وفياتهم، ج ١، ص ١٧٢). ابوالفرج اصفهانى گويد: «بنابراين شمار فرزندان ابوطالب كه در روز طف كشته شدند، به جز آنهايى كه مورد اختلاف است، ٢١ مرد بودند» (مقاتل الطالبيين، ص ٩٨). ارقام ديگرى هم ميان اينها وجود دارد. ر. ك: حياة الامام الحسين بن على (ع)، ج ٣، ص ٣١١- ٣١٠.