با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٤٣ - اشاره

آيا در روز عاشورا سى مرد به امام حسين (ع) پيوستند؟

ابن عبد ربه اندلسى گويد: «سى مرد از كوفيان همراه عمر سعد گفتند: پسر دختر رسول خدا (ص) سه پيشنهاد به شما مى‌دهد ولى هيچ يك را نمى‌پذيريد؟ آنگاه به حسين (ع) پيوستند و همراهش پيكار كردند.» [١]

اشاره:

آن دسته از منابع تاريخى كه داستان پيوستن سى مرد از سپاه عمر سعد به امام حسين (ع) را نوشته‌اند، ساعت و زمان اين كار را به طور دقيق معين نكرده‌اند. ولى از ظاهر برخى منابع چنين بر مى‌آيد كه اين كار در روز عاشورا صورت پذيرفت از اين رو، برخى مورخان متأخر- با اتكاى به همين ظاهر- داستان اين پيوستن را پس از داستان حرّ ذكر كرده‌اند. [٢] گروهى ديگر حتى چنين نوشته‌اند: «بدون شك موضع حرّ بن يزيد در روحيه بسيارى از سپاهيان ابن زياد تأثيرى عميق گذارد»، از اين رو گروهى كه شمار آنها به سى سوار برآورد مى‌شود، بى درنگ به حر پيوستند!» [٣]

نويسنده اين مطلب با صراحت عنوان مى‌كند كه پيوستن اين سى تن تأثير و نتيجه پيوستن حرّ به امام (ع) در صبح عاشورا بود.

اما در اينجا بايد چند نكته را مد نظر قرار داد:

١- هيچ دليل تاريخى مبنى بر اينكه اين گروه پس از توبه حرّ به امام پيوسته‌اند وجود ندارد.

٢- منابع تاريخى ديگر روايت مى‌كند كه عمل گرايش و پيوستن به امام (ع) از سوى مجموعه‌اى از سپاه ابن سعد، در شب دهم انجام شد. براى مثال سيد بن طاووس مى‌نويسد:

[١] عقد الفريد، ج ٥، ص ١٢٨؛ نيز ر. ك: تهذيب ابن عساكر، ج ٤، ص ٣٣٨؛ الامامة و السياسه، ج ٢، ص ٦؛ سير اعلام النبلاء، ج ٣، ص ٣١١؛ تاريخ الخميس، ج ٢، ص ٢٩٨؛ ذخائر العقبى، ص ١٤٩؛ الحسن، ص ١٣٣؛ حياة الامام الحسين (ع)، ج ٣، ص ١٩٨، به نقل از تهذيب التهذيب، ج ١، ص ١٥٢؛ و در ترجمه الامام الحسين (ع) و مقتله، ص ٦٩، ٢٠ تن آمده است.

[٢] ر. ك: حياة الامام الحسين بن على (ع)، ج ٣، ص ١٩٨.

[٣] سيد شباب اهل الجنه، ص ٢٧٧.