با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤ - ١٠ - حائر و حير

ابن منظور گويد ... حائر به معناى سرگردان شدن و چرخيدن آب و نيز برمعناى جاى جمع شدن آب است ... و حائر يعنى كربلا به يكى از دو معناى ياد شده است .... [١]

هنگامى كه ديزج در سال ٢٣٦، به فرمان متوكل براى از ميان بردن نشانه‌ها و آثار قبر امام حسين (ع) آب را در آن جارى ساخت، آب در آن سرگردان بالا و پايين مى‌رفت. [٢]

دكتر مصطفى جواد گويد: ياد آور شديم كه حائر نامى عربى است؛ و اعراب از دوران جاهليت در اين سرزمين سكونت گزيده‌اند. بنابراين ناگزير بايد پيش از به شهادت رسيدن امام حسين (ع) مشهور بوده باشد؛ زيرا اين نامگذارى و حير و حيره از يك ريشه‌اند. [٣]

ولى دكتر عبدالجواد كليدار پنداشته است كه در تاريخ يا حديث، پيش يا در اثنا يا اندكى پس از واقعه طف، از كربلا به نام حائر يا حير ياد نشده است؛ زيرا رواياتى كه در آن رسول خدا (ص) از كشته شدن حسين (ع) در سرزمين كربلا خبر مى‌دهد، همه نام‌ها، جز حائر را در بر دارد. [٤]

ولى طبرى در تاريخ خويش به نقل از قاسم بن يحيى مى‌نويسد: رشيد در پى ابن ابى داوود و خدمتكاران قبر حسين بن على (ع) فرستاد. گويد: پس آنان را آوردند. آنگاه حسن بن راشد بن ابى داود نگريست و گفت: تو را چه شده است؟ گفت: اين مرد يعنى رشيد در پى من فرستاده و مرا احضار كرده است؛ و من از او بر جان خويش ايمن نيستم. گفت:

چون بر او وارد شدى و از تو پرسيد، بگو كه حسن بن راشد مرا در آنجا گماشته است.

چون بر رشيد وارد شد همين سخن را گفت: او گفت: گمان ندارم كه اين كار حسن باشد، حاضرش كنيد! چون حاضر شد، گفت: چرا اين مرد را در حَير گماشته‌اى!؟ گفت: خداى آن كس كه وى را در حَير گماشت بيامرزد: امّ موسى مرا فرمان داد كه او را بر آنجا بگمارم و ماهانه سى درهم بر او مقرر سازم. گفت: او را به حَير باز گردانيد و آنچه را امّ موسى بر

[١] لسان العرب، ج ٤، ص ٢٢٣.

[٢] ر. ك: تاريخ كربلاء، عبدالجواد كليدار، ص ٦٠ به نقل از تاريخ مرقد الحسين و العباس (ع)، ص ٢٧.

[٣] موسوعة العتبات المقدسه، ج ٨، ص ٢٣.

[٤] تاريخ كربلاء، ص ٦٥.