با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٩٢ - شمار صحابه در لشكر امام حسين(ع)
صحابى بوده و يا پيامبر (ص) را ديده چيزى ننوشته است. او مىنويسد: «سعد، غلام امام على (ع) بود و پس از آن حضرت، به امام حسن و سپس به امام حسين (ع) پيوست. هنگامى كه حضرت از مدينه بيرون آمد، با وى به مكه و سپس به كربلا رفت و در حمله نخست كشته شد.» [١]
اما زنجانى از عسقلانى در الاصابه نقل كرده است كه او سعد بن حرث بن سارية بن مرّه ... بن كنجب بن خزاعى، غلام على بن ابى طالب (ع) است. وى محضر پيامبر (ص)، را درك كرده و در كوفه رئيس شرطه على (ع) بود. [٢]
نمازى با استناد به گفته مامقانى گويد: «سعد بن حارث خزاعى، غلام امير المؤمنين (ع) از اصحاب رسول خدا (ص)، همراه اميرالمؤمنين (ع) از اعضاى شرطة الخميس و والى آن حضرت بر آذربايجان بود ...» [٣]
ولى شوشترى گفتار مامقانى را ردّ كرده مىگويد: گفتار او سندى ندارد، چگونه مىتواند كه وى از قبيله خزاعه و غلام على (ع) باشد؟ اگر او از صحابه بود، چگونه در كتابهاى مربوط به صحابه نام وى درج نشده است؟ [٤]
٤- يزيد بن مغفل جعفى: سماوى از مرزبانى در معجم الشعراء نقل كرده است كه او از تابعان و پدرش از صحابه بود. [٥]
ولى مامقانى نوشته است كه او محضر پيامبر (ص) را درك كرد و در روزگار عُمر در قادسيه شركت جست. [٦]
زنجانى به نقل از عسقلانى، در الاصابه گويد: «او يزيد بن مغفل بن عوف بن عمير بن كلب بن ذهل ... بن جعف بن سعد عشيره مذحجى جعفى است. محضر پيامبر (ص) را درك كرد و با برادرش زهير بن مغفل در دوران عمر بن خطاب در جنگ قادسيه شركت جست.» [٧]
[١] ابصار العين، ص ٩٦.
[٢] وسيلة الدارين، ص ١٤٨، شماره ٥٩.
[٣] مستدركات علم رجال الحديث، ج ٤، ص ٢٧، شماره ٦١٠٨.
[٤] قاموس الرجال، ج ٥، ص ٢٧- ٢٨، شماره ٣١٤٦.
[٥] ابصار العين، ص ١٥٣.
[٦] تنقيح المقال، ج ٣، ص ٣٢٨؛ و ر. ك: مستدركات علم رجال الحديث، ج ٨، ص ٢٦٣، شماره ١٦٣٨٧؛ و از وى به نام يزيد بن معقل ياد كرده است.
[٧] وسيلة الدارين، ص ٢١٤، شماره ١٧١.