با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٤٤ - اشاره

«حسين و يارانش آن شب را زنده داشتند و زمزمه مى‌كردند. برخى‌شان در ركوع، برخى در سجده، برخى در حال قيام و برخى نشسته بودند. در آن شب، سى و دو تن از سپاهيان عمر سعد به آنان ملحق شدند ...» [١]

٣- پيشنهادها و شرايطى كه به نقل منابع تاريخى، امام (ع) به ابن سعد داد و او نپذيرفت [٢] بر فرض اينكه در روز عاشورا هم عرضه شده باشد پيش از روز عاشورا و به طور مشخص پس از محكم كردن حلقه محاصره امام (ع) يعنى در روز هفتم يا هشتم نيز عرضه شده بود.

اين پيشنهادها در نامه ابن سعد به ابن زياد نيز آمده است؛ [٣] و بدون شك داستان اين نامه و محتواى آن- بر فرض درستى خبرش- به خاطر اهميت فراوانى كه داشت در ميان سپاه عمر سعد منتشر شده بود.

٤- زندگينامه‌ها و كتابهاى تاريخى نام شمارى از ياران امام (ع) را درج كرده‌اند كه پس از رد شدن پيشنهادهاى امام به وسيله سپاه اموى در تاريكى شب عاشورا به اردوگاه امام (ع) پيوستند. براى نمونه از جمله اين ياران، افراد زير بودند: جوين بن مالك بن قيس بن ثعلبه تميمى، زهير بن سليم ازدى، نعمان بن عمرو ازدى راسبى و برادرش حلاس. [٤]

حتى زندگينامه‌ها و كتابهاى تاريخى نوشته‌اند كه برخى از اين اصحاب پس از رد پيشنهادهاى امام (ع)- به اردوگاه وى پيوستند، ولى نگفته‌اند كه اين كار در شب عاشورا بوده است. از اين موضوع چنين فهميده مى‌شود كه چه بسا اين واقعه پيش از شب عاشورا اتفاق افتاده است. براى مثال نام برخى از آن افراد چنين است: عمرو بن ضبيعه ضبعى [٥] و حارث بن امرء القيس كندى. [٦]

[١] اللهوف، ص ٤١.

[٢] ر. ك: تاريخ الطبرى، ج ٣، ص ٣١٢. ثابت شده است كه اين شرايط موهوم از دروغهايى بود كه عمر سعددر نامه‌اش به ابن زياد بسته بود.

[٣] ر. ك: همان.

[٤] ابصار العين، ص ١٨٦- ١٨٧ و ١٩٤.

[٥] ر. ك: ابصار العين، ص ١٩٤؛ وسيلة الدارين، ص ١٧٧، شماره ١١٢.

[٦] ر. ك: وسيلة الدارين، ص ١١٦- ١١٧، شماره ٢٦.