با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨٤ - شمار ياران امام حسين(ع) در واقعه طف

را كه ما كرديم مى‌كردى! گروهى بر ما شوريدند كه دست به قبضه شمشير داشتند؛ و چونان شير ژيان، سواران را از راست و چپ خرد مى‌كردند و جان به مرگ سپرده بودند و امان نمى‌پذيرفتند و به مال ترغيب نمى‌شدند!

هيچ چيز نمى‌توانست از اينكه كشته شوند و يا بر ملك چيره شوند، جلوگيرى كند! و چيزى مانع افتادن آنها در حوض‌هاى مرگ و يا استيلاى بر ملك نبود اگر ما آنان را به حال خود مى‌گذاشتيم همه لشكر را از پاى درمى‌آوردند. در اين صورت، اى مادر مرده چه بايد مى‌كرديم! [١]

شمار ياران امام حسين (ع) در واقعه طف‌

نخست بايد يادآور شد كه ميان اينكه بگوييم: «ياران امام حسين (به طور كلى)» و ميان اينكه بگوييم: «ياران امام حسين (ع) در روز عاشورا» فرق هست؛ و نيز ميان اينكه بگوييم:

«شهيدان قيام حسينى» و اينكه بگوييم «شهيدان طف» تفاوت وجود دارد. زيرا دايره ياران امام حسين (ع) به طور كلى، از ياران وى در روز عاشورا وسيع‌تر است. در ميان عموم ياران آن حضرت كسانى بودند كه در بصره يا كوفه يا زندانهاى ابن زياد و پدرش كشته شدند؛ و كسانى هم بودند كه نتوانستند آن حضرت را يارى دهند؛ مثل طرماح.

همچنين مقصود از «شهيدان نهضت حسينى»، از «شهيدان طف» گسترده‌تر است؛ زيرا شمارى از افراد دسته اول مانند سليمان بن رزين، پيك امام به سوى اشراف شهر بصره به شهادت رسيدند. گروهى ديگر مانند مسلم بن عقيل، عبداللَّه بن يقطر، قيس بن مسهر صيداوى، هانى بن عروه، عمارة بن صلخب ازدى، عبدالاعلى بن يزيد كلبى- كه رضوان خداوند بر همگى آنان باد- در كوفه به شهادت رسيدند.

همچنين لازم است يادآور شويم كه دايره «ياران امام در روز طف» از «شهيدان طف» گسترده‌تر است. زيرا شمارى از ياران حضرت كه در ركابش در روز عاشورا جهاد كردند.

در آن روز به شهادت نرسيدند؛ مانند حسن مثنى و ديگران. مورخان درباره شمار ياران‌

[١] شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، ج ٣، ص ٣٠٧.