تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٧١ - شرح آيات
نمىكند، بلكه به اعماق مىپردازد و جانها را اصلاح مىكند و آنها را براى پذيرفتن شهادت و بلكه خواستار شدن آن به اصرار آماده مىسازد، و اين همه براى تحقق يافتن اهداف رئيسى انسان در زندگى است. مىگويد: چون به آسمان و زمين بنگرى، نخستين چيزى كه چشم تو را پر مىكند وجود اختلاف گسترده در آنها است، آشكارترين اختلاف: در پى هم آمدن شب و روز است كه تو را به اين تفكر مىاندازد كه: اختلاف براى چيست؟ و پاسخ را به سادگى در اين خواهى گفت كه وجود هر چيز براى تحقق يافتن هدفى است؛ شب براى تحقق يافتن هدفهايى معين مىآيد، و در پى آن روز براى تحقق يافتن هدفهايى ديگر، و بنا بر اين هر چيز اندازه و هدفى محدود دارد.
زندگى براى تحقق يافتن كدام هدف است، و اگر از مسير اين هدف منحرف شويم سرنوشت ما چه خواهد شد؟ آيا چيزى جز آتش و خوارى است؟ پس بهتر آن است كه رو به خدا كنيم، و اين جا است كه وحى نازل مىشود تا فطرت/ ٧٢٣ راست و درست ما را رهبرى كند و به ما بگويد: چگونه بايد گام برداريم تا به هدف زندگى خود تحقق بخشيم، و مؤمنان راستين به پاسخگويى به فرمان وحى شتاب مىورزند، و در آن مىكوشند تا براى جلب رضاى خدا به انجام دادن وظايف خويش تحقق بخشند.
ولى خداوند متعال براى ايشان شرايطى معين كرده است كه به نظر ما سنگين و مايه رنج به نظر مىرسد، امّا براى آن كس كه هدف اساسى او خلاصى از آتش جهنم است، عملى است از ايمان و رقابت و تحمل آزار در راه خدا و جنگ و هجرت كردن در راه خدا و شهيد شدن.
[شرح آيات:]
[١٩٠] آسمانها و زمين چگونه آفريده شده، و پيوسته آفريده مىشود بنا بر نقشهاى حكيمانه با ارادهاى مطلق و دستى توانا پيدا مىكند. اين شب كه گيتى را با تاريكى و سكون خود مىپوشاند چيست؟ و اين روز روشن و پر بانگ و با شكوه چيست؟ و چه كس شب را از روز بيرون مىآورد و جهان را در دريايى از آرامش و تاريكى غرق مىكند؟