تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٢ - قرآن ميان تزكيه و تعليم

مراحل تزكيه و آنچه به آن مربوط مى‌شود، از انگيختن عاطفه و توجيه فكرى و مقدار حركت ايمانى ارتباط دارد كه با حكمت بالغه‌اى انديشه موظف كننده را با هدف مورد نظر به يكديگر پيوند مى‌دهد.

در يك كلمه بايد گفت كه: بشريت قرنها است كه در صدد وضع روشها و برنامه‌هايى علمى براى آموزش و پرورش تلاش مى‌كند، و قرآن در استخدام همه اين روشها و جز آنها كه بيان آنها به تفصيل مى‌انجامد، بر بشريت پيشى داشته است.

و اين مطلب ما را به دو حقيقت رهبرى مى‌كند

١- مى‌توانيم از راه پيگيرى روشهاى آيه به آيه و موضوع به موضوع قرآنى، به شايسته‌ترين روشها و برنامه‌هاى علمى دسترس پيدا كنيم.

٢- مى‌توانيم با شروع حركت از يك نقطه در مطالعه اين روشها به قاعده‌اى فراگير پس از ملاحظه تمامى قرآن حكيم دسترس پيدا كنيم، به همان‌گونه كه يك مهندس شايسته از نگريستن به يك بنا مى‌تواند قاعده‌اى را پيدا كند كه بر وفق آن قاعده بناى مورد نظر ساخته شده بوده است. و نيز همچون تشخيص پزشكى است كه با حذاقت خود مى‌تواند از روى يك نسخه پزشكى آن قاعده علمى را كه به استناد آن اين نسخه نوشته شده، بازشناسد- و نظاير اينها.

پس شناخت روشها و برنامه‌ها ما را به آن سنتهاى فطرى هدايت مى‌كند كه در هنگام وضع اين روشها و برنامه‌ها مراعات شد و در نتيجه مى‌توانيم به فهم آن سنتها دسترس پيدا كنيم.