تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٦٥ - جدايى نقطه به راه افتادن است

همان مسئوليتى را كه پيغمبر در برابر شما تحمل مى‌كند، بر شما است كه در برابر امتهاى ديگر آن را تحمل كنيد؛ و در مناسبتهاى ديگر قرآن از مسئوليتهاى رسول اللَّه (ص) در برابر امت خود سخن گفته است كه بايد به آنها مراجعه كنيم تا از مسئوليتهاى خود در برابر امتهاى ديگر آگاه شويم.

اما قبله پيشين قبله‌اى موقتى و محدود به هدف معين آزمودن مشركان تازه ايمان آورده عرب بود، تا معلوم شود كه آيا حسّاسيتهاى ساده خود را در برابر رسالتهاى الاهى پيشين و در برابر قبله آنان يعنى بيت المقدس از دست داده‌اند يا نه.

«وَ ما جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها- و ما آن قبله را كه بر آن بودى (يعنى رو كردن به بيت المقدس) جز بدان جهت معين نكرديم،» «إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى‌ عَقِبَيْهِ‌- كه بدانيم چه كس از پيامبر پيروى مى‌كند، و چه كسى بر پاشنه‌هاى خود مى‌چرخد (و به عقب بازمى‌گردد).» و به حساسيتهاى تعصب آميز خود بازمى‌گردد كه مشترك بودن پيامبر را در قبله با يهود يعنى دشمنان پيشين عرب، در هر يك از مظاهر اجتماعى يا آداب دينى عيبى براى او تصور مى‌كرد.

و خلاص شدن از حساسيت برخاسته از تعصب كار آسانى نيست.

«وَ إِنْ كانَتْ لَكَبِيرَةً إِلَّا عَلَى الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ‌- هر چند اين كار دشوار و سنگين است، مگر بر كسانى كه خدا آنان را هدايت كرده است.» كسانى كه براى فرمانبردارى از خدا سنتهاى كهنه را كنار گذاشته‌اند، اما پاداش نمازهايى كه رو به بيت/ ٢٧٦ المقدس گزارده‌ايد، در نزد خدا محفوظ است.

«وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمانَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ‌- و خدا ايمان شما را تباه نمى‌كند، و خداوند نسبت به مردم رؤوف و مهربان است.» [١٤٤] پيغمبر اسلام (ص) مى‌دانست كه كعبه قبله مسلمانان است، و اين كه بيت المقدس قبله‌اى موقتى است، و به همين سبب چشم به راه رسيدن فرمان‌