تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٩ - شرح آيات

نيرومندتر مى‌شود، و اعصاب، با رو به رو شدن با مشكلات تقويت پيدا مى‌كنند، و فكر با به خدمت گرفتن پرورده مى‌شود، و اراده نيز چنين است و هر چه بيشتر از آن استفاده شود بهتر و بيشتر نمو مى‌كند؛ اين را بيازماى و بر اقدام كردن به كارى دشوار تصميم بگير، كه البتّه در آغاز كار با مشكل رو به رو مى‌شوى، ولى هر چه بيشتر تمرين كنى دشوارى آن كمتر خواهد شد.

و نماز خواندن بهترين وسيله بهره‌بردارى از اراده و در نتيجه نيكوترين وسيله براى رشد و نمو آن است؛ هنگامى كه در برابر خدا نماز مى‌گزارى، با خودپرستى درون خود مقاومت مى‌كنى و با زندانى بودن در داخل زندان مصالح شخصى و به تعبير مختصرتر با شيطان و سپاهيان او به جنگ مى‌پردازى.

/ ١٤٤ و در ضمن نماز خواندن وساوس شيطانى بر تو هجوم مى‌آورد تا از اتصال با خدا محرومت سازد، و در آن هنگام كه در انديشه تمركز نظر خويش در خدا هستى، شيطان تو را به چيزى جز خدا منصرف مى‌كند، همچون به درس و بحث و بازرگانى و امور خانه و زندگى و بسيارى چيزهاى ديگر، و چنين است تا به پايان نماز برسى، و به همين جهت است كه جايگاه نماز خواندن «محراب» يعنى محل جنگ يا ميدان كارزار خوانده شده است.

و بدين گونه نماز تجربه‌اى براى اراده و تمرينى براى آن است، و علاوه بر آن تو را به خدا كه پروردگار همه چيز است نزديك مى‌كند، و همين خود به تو نيرويى مى‌بخشد كه در مقابل سببهاى ضعف و سستى از ترس و ميل و نظاير اينها مقاومت نشان دهى.

بردبارى و يكى از مظاهر آن يعنى روزه نيز تجربه‌اى براى اراده است، و آدمى را در انديشه آينده مى‌اندازد كه تنها به وضع حاضر خود نمى‌پردازد، و صبر به سبب همين توجه به آينده كه با اعتماد به خدا همراه است، نيروى بزرگى است كه بايد از آن بهره‌بردارى شود.

«وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ- و از صبر و نماز مدد گيريد.» و از آن براى مقاومت كردن در برابر ضعف داخلى استفاده كنيد، ولى مدد