و در كلام حضرت امير المؤمنين عليه السلام، چنانچه در نهج البلاغة روايت كرده، واقع شده كه بسيار خوب است تواضع اغنيا نسبت به فقرا از براى طلب رضاى الهى، و بهتر از آن، تكبّر كردن فقراست بر اغنيا از راه اعتماد بر خداى تعالى.[١] و ظاهر آن است كه مراد از تكبّر كردن فقرا بر اغنيا، ترك تملّقات گدايانه و افتادگى‌هاى خسيسانه باشد، چنانچه آخر كلام، اشعار به آن دارد. و آن كه تكبّر فقرا نسبت به اغنيا مستثنا باشد، بعيد است. و تواضع فقرا پيش اغنيا، از جهت طمع و ملاحظه جهت غنا و توانگرى ايشان، بسيار مذموم است. و در نهج البلاغة، از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: كسى كه نزد يكى از اغنيا رود و از جهت غنا، فروتنى پيش او كند، دو ثلثِ دينش مى‌رود.[٢]

[٢. نشانه‌هاى متكبّران‌]

و از جمله اوصاف ذميمه متكبّران و علامات تكبّر، راه رفتن از روى خَيلا و حركت دادن دست‌ها و ساير اعضاست، و بر خود باليدن و به چپ و راست خود از روى خودبينى نظر كردن. و حق تعالى در كلام مجيد فرموده: «وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَ لَنْ تَبْلُغَ الْجِبالَ طُولًا».[٣] و ترجمه ظاهرش اين است كه: راه مرو در روى زمين از روى تكبّر به درستى كه تو زمين را نمى‌درى و در بلندى به كوه‌ها نمى‌رسى.

و از حضرت على بن الحسين عليهما السلام روايت كرده‌اند كه در وقت راه رفتن، دست‌هاى مبارك آن حضرت، از برابر بدن نمى‌گذشت.[٤] و از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت كرده‌اند كه روزى بر جماعتى گذشت كه يك جا جمع شده بودند. پرسيد كه: از براى چه اين جا جمع شده‌ايد؟ گفتند: ديوانه‌اى در اين جا هست كه از او حركات سر مى‌زند. فرمود: اين، مجنون نيست؛ بلكه شخصى است كه به بلايى مبتلا شده و مجنونى كه سزاوار است به آن كه او را مجنون گويند، آن كسى است كه در راه رفتن، تَبَختُر مى‌كند و از روى عُجْب به راست و چپ خود نظر مى‌كند و بر خود مى‌بالد و دوش‌ها و پهلوهاى خود را[٥] متكبّرانه حركت مى‌دهد و آرزوى بهشت از خداى- عزَّ و جلَّ- مى‌كند، با آن كه مشغول‌

[١]. نهج البلاغة، ج ٤، ص ٩٥، حكمت ٤٠٦.