منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٢٧٧ - فضيلت شكر
صادق عليه السلام روايت كرده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه: كسى كه روزى خورَد و شكر كند، ثواب او، مثل ثواب كسى است كه روزه بدارد از براى رضاى الهى. و كسى كه خداى تعالى، او را به عافيت بدارد و شكرِ عافيت به جا آورد، ثواب او، مثل كسى است كه به بليّه مبتلا باشد و صبر كند.
و كسى كه به او عطايى كنند و شكر كند، ثواب او، مثل ثواب آن كسى است كه به او چيزى ندهند و قناعت كند.[١] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: در تورات نوشته است كه: شكر كن كسى را كه انعامى به تو كند، و انعام كن بر كسى كه شكرِ تو را[٢] كند؛ زيرا كه نعمتهاى الهى را زوالى نيست، هرگاه شكر به جا آوردى، و بقايى نيست مر آنها را، هر گاه كفران كنى. شكر، موجب زيادتىِ نعمتهاست و امان است از تغيّر و زوال.[٣] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: سه چيز است كه با وجود آنها، چيزى ضرر نمىكند:
دعا كردن در وقتى كه كسى به بليّهاى گرفتار[٤] شود، و استغفار كردن در وقت معصيت، و شكر كردن در وقت نعمت.[٥] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: مردى از شما باشد كه يك شربت آب بخورد و بهشت، او را واجب شود. بعد از آن فرمود كه: ظرف را بردارد و بر دهن گذارد و «بسم اللَّه» بگويد و بخورد. بعد از آن، از دهن جدا كند با آن كه ميل داشته باشد[٦] و حمد به جا آورد و باز بياشامد و از لب[٧] جدا سازد و حمد كند، و باز بياشامد و جدا سازد و حمد كند[٨]. پس خداى تعالى، از اين جهت، بهشت را از براى او واجب مىسازد.[٩] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود كه: هر گاه نعمتى از نعمتهاى خداى- عزَّ و جلَّ- به ياد يكى از شما آيد، بايد كه طرفِ روى خود را به جهت شكر الهى بر خاك بگذارد، و اگر سوار باشد، پايين آيد و طرفِ رو را بر خاك گذارد، و اگر پايين نتواند آمد از ترس آن كه به زبان مردم افتد، طرف رو را بر قربوس زين گذارد، و اگر نتواند، كفِ دست خود را برطرف رو گذارد و حمد الهى بر آنچه به او انعام فرموده، به جا آورد.[١٠]
[١]. همان، ص ٩٤، ح ٤.