منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٢٧٤ - چهارم فصليت حمد و ثناى الهى
[چهارم: فصليت حمد و ثناى الهى]
چهارم، ثناى بر خداى تعالى است و ثنا، عبارت از وصف خوبى است و تحميد و تمجيد و تكبير و شكر و را شامل است، و احاديث در فضل تحميد، بسيار است.
از آن جمله، شيخ مفيد رضى الله عنه در مجالس و شيخ طوسى رحمه الله در امالى، از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت كردهاند كه: «لا إله إلّا اللَّه»، نصف ترازو است و «الحمد للَّه»، ميزان را پُر مىكند.[١] و ابن بابويه رحمه الله در خصال، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود: شكر هر نعمتى، هر چند عظيم باشد، آن است كه خداى- عزَّ و جلَّ- را حمد كنى.[٢] و به اين مضمون، چند حديثْ وارد شده.
و در ثواب الأعمال، از آن حضرتْ روايت كرده كه فرمود: كسى كه بگويد: «الْحَمْدُ للَّهِ كَما هُوَ أهْلُهُ»، نويسندگان آسمان را مشغول مىسازد. مردى پرسيد كه: چگونه مشغول مىسازد نويسندگان را؟ فرمود كه: ايشان مىگويند: خداوندا! ما غيب نمىدانيم، يعنى نمىدانيم[٣] كه حمدى كه خداى تعالى، اهل و سزاوار آن است، كدام است؟ پس خداى مىفرمايد كه: شما بنويسيد حمد بنده مرا به نحوى كه او گفته، و ثواب آن، بر من است.[٤] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: كسى كه هر روز، هفت مرتبه بگويد: «الْحَمْدُ للَّهِ عَلى كُلِّ نِعْمَةٍ كانَتْ أوْ هِىَ كائنَةٌ»، پس به تحقيق كه او كرده است شكر آنچه را كه گذشته[٥] و آنچه [را كه] مىآيد.[٦] و كلينى رحمه الله از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه مردى پرسيد كه: كدام يك از افعال[٧]، دوستتر است نزد خداى تعالى؟ فرمود: آن كه حمد الهى به جا آورى.[٨] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: و[٩] كسى كه چهار مرتبه در صباح بگويد «الحَمْدُ للَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ»، پس به تحقيق كه ادا كرده است شكر آن روز را. و[١٠] كسى كه در شام، چهار مرتبه بگويد، ادا كرده است شكر آن شب را.[١١]
[١]. الأمالى، مفيد، ص ٢٤٦، ح ١؛ الأمالى، طوسى، ص ١٩، ح ٢١.