تعالى، وقتى است كه در سجده باشد و گريان باشد.[١] پنجم، آن كه قبل از نزول بلاها دعا كند، دعا را تأخير نكند تا وقتى كه كار، تنگ شود، چنانچه كلينى رحمه الله از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود: كسى كه پيش از بلا دعا مى‌كند، دعاى او در وقت بلا مستجاب مى‌شود، و [ملائكه‌] مى‌گويند كه: «اين، آوازى است كه مى‌شناسيم»، و از آسمان‌ها ممنوع نمى‌شود. و كسى كه پيش‌تر دعا نكند، دعايش در وقت بلا مستجاب نمى‌شود و ملائكه مى‌گويند: «ما اين آواز را نمى‌شناسيم».[٢] و در حديث ديگر روايت كرده كه مى‌گويند: پيش از امروز، كجا بودى؟[٣] ششم، آن كه تمجيد و ثنا بر خداى- عزَّ و جلَّ- و صلوات بر حضرت‌[٤] پيغمبر صلى الله عليه و آله و اقرار به گناهان بكند، پيش از دعا و بعد از آن، مطلب را سؤال كند و ثناى الهى، تحميد و تسبيح و تهليل و تكبير را شامل است. و احاديث كه دلالت بر امور مذكورْ مى‌كند، بسيار است و بعضى از تمجيدات، قبل از اين مذكور شد.

و كلينى رحمه الله از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه در «كتاب حضرت امير المؤمنين»- صلوات اللَّه عليه- نوشته است كه: ثناى الهى، قبل از دعاست. پس هر گاه خواهى كه دعا كنى، تمجيد الهى بكن.

و محمّد بن مسلم- كه راوى حديث است- مى‌گويد كه گفتم: چگونه تمجيد كنم؟ فرمود كه‌[٥]:

بگو «يا مَنْ هُوَ أقْرَبُ إلَىَّ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ، يا فَعَّالًا لِما يُرِيدُ، يا مَنْ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ، يا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الأَعْلَى، يا مَنْ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىْ‌ءٌ!».[٦] و تمجيدى طويل‌تر از اين نيز در «كتاب دعا» روايت كرده. و بهتر آن است كه ثناى الهى را به لفظ حمد و شكر و تسبيح و تهليل و تكبير، همه قبل از دعا به جا آورد؛ بلكه نعمت‌هاى الهى را كه به او عطا فرموده، مجملًا و مفصّلًا، ذكر كند. بعد از آن، بر حضرت رسول صلى الله عليه و آله و بر اهل بيت آن حضرت- صلوات اللَّه عليهم أجمعين- صلوات بفرستد و صلوات بر آل را ترك نكند؛ زيرا كه صلواتى كه مى‌فرستد، ناقص خواهد بود و از جمله ظلم بر اهل بيت عليهم السلام است، چنانچه در احاديث، وارد شده.[٧]

[١]. همان، ص ٤٨٣، ح ١٠.