منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٥٩ - ب تقوا

و اگر مراد از وَرَع در دو حديث آخر، اجتناب از جميع محرّمات باشد، چنانچه ظاهرِ لفظ است، قريب به معنى عصمت مى‌شود و از همه مراتب، رفيع‌تر خواهد بود.

و از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده كه: دشوارترينِ عبادات، وَرَع است.[١]

[ب. تقوا]

و امّا تقوا، و آن، عبارت است از حذر كردن از چيزهايى كه موجب سَخط و غضب الهى باشد، با آن كه كثرت عبادت و طاعت در معنى تقوا مأخوذ است. و اخبار در اين باب، زياده از حدّ و حصر است و آيه‌ «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ»؛[٢] يعنى: «گرامى‌ترينِ شما در پيش خداى تعالى، آن كسى است كه تقواى او زياده باشد»، دليلى واضح است بر رفعت شأن تقوا.

و كلينى رحمه الله از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده كه خطاب به جابر مى‌فرمايد كه: يا جابر! آيا به همين اكتفا مى‌كند كسى كه دعوى تشيّع مى‌كند كه قائل به محبّت ما اهل بيت بوده باشد؟! واللَّه كه نيست شيعه ما، مگر كسى كه به صفت تقوا و اطاعت الهى موصوف باشد! و شناخته نمى‌شده‌اند شيعيان و دوستان اهل بيت، الّا به تواضع و فروتنى و شكستگى و اداى امانت و بسيارىِ ذكر الهى، و روزه، و نماز، و رعايت حقوق پدر و مادر و احسان به ايشان، و نيكويى و رعايتِ حال همسايگان يا كسى كه در خانه ايشان، نزول نمايد و پناهى به ايشان آورَد از فقرا و مساكين و قرض‌داران و يتيمان، و راست گفتن، و تلاوت قرآن، و سخن نگفتن درباره مردمانْ، مگر به سخن خير، و محلّ امانتِ خويشان و عشاير خود بودن در همه چيزها.

پس جابر گفت: يا بن رسول اللَّه! نمى‌شناسيم امروز كسى [را] كه به اين صفات كه فرمودى، موصوف باشد.

فرمود كه: يا جابر! از راه، بيرون مرو. آيا بس است و كافى است كسى را همين كه بگويد:

«من، على عليه السلام را دوست مى‌دارم و صاحب وِلاى او هستم» و اعمال خير از او بسيار به ظهور نيايد؟ يا آن كه اگر كسى بگويد كه: «من، رسول خدا صلى الله عليه و آله را دوست مى‌دارم»، با وجود آن كه رسول صلى الله عليه و آله، افضل است از على عليه السلام و آن شخص، پيروى طريقه و متابعت سنّت رسول صلى الله عليه و آله نكند، هيچ نفع به او نخواهد داد اين دوستى.

پس خود را به صفت تقوى الهى موصوف سازيد و اعمالى كه موجب ثواب الهى است، به جا

[١]. همان، ح ٥.