منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٨٥ - پرهيز از دروغ
[پرهيز از دروغ]
و اخبار در باب مدح راستى و مذمّت كذب، بسيار است. از آن جمله، روايت كرده است محمّد بن يعقوب رضى الله عنه از عمرو بن ابى المقدام كه مىگفت: اوّلْ مرتبه كه به خدمت حضرت امام محمّد باقر عليه السلام مشرّف شدم. فرمود: ياد گيريد راست گفتن را پيش از آن كه حديثْ ياد گيريد.
و از ابى كهمش روايت كرده كه: گفتم به حضرت امام جعفر صادق عليه السلام كه: عبد اللَّه بن يعفور، شما را سلام مىرساند. حضرت فرمود: وقتى كه پيش او روى، او را سلام برسان و بگو كه جعفر بن محمّد مىگويد كه: ببين كه على بن ابى طالب عليه السلام به چه چيز در پيش حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله به مرتبه كمالى كه رسيده بود، رسيد؟ آن چيز را از دست مگذار. به تحقيق كه رسيد به مرتبهاى كه رسيد، از راه راست گفتن و ادا كردن امانت.[١] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: گول و فريب مردم را مخوريد از راه نماز و روزه؛ زيرا كه بسا باشد كه كسى از راه عادت، حريص شود بر نماز و روزه، چنانچه اگر ترك كند، او را وحشتى عارض شود. امتحان كنيد ايشان را به راست گفتن و اداى امانت.[٢] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: كسى كه زبان او به راستى مىگردد، عملش در درگاه الهى، مرتبه كمال مىيابد، و كسى كه نيّت او خوب است، روزى او زياده مىشود، و كسى كه نيكى به اهل خانه خود مىكند، عمر او دراز مىشود.[٣] و از آن حضرت، روايت كرده كه مردى پرسيد از حال شخصى كه از جمله شيعيان باشد؛ امّا وقتى كه حكايت كند، دروغ گويد و اگر وعدهاى كند، خُلف نمايد و اگر امانتى به او سپارند، خيانت كند. فرمود كه: اين، نزديكترين منزلهاى كفر است؛ امّا كافر نيست.[٤] و از آن حضرت، روايت كرده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه: سه خصلت است كه اگر كسى صاحب آنها باشد، منافق است، هر چند روزه بگيرد و نماز كند و گُمان كند كه مسلمان است: كسى كه [در] امانتى كه به او سپارند، خيانت كند؛ و [كسى كه در] حكايتى كه كند، دروغ گويد؛ و [كسى كه در] وعدهاى كه كند، خُلف نمايد. به درستى كه حق تعالى در كتاب خود مىفرمايد كه:
«إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ»؛[٥] يعنى خداى تعالى، دوست نمىدارد خيانت كنندگان را. و فرموده:
[١]. الكافى، ج ٢، ص ١٠٤، ح ٥.