منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٤٢٤ - فضيلت شيعيان
فرموده: «فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً»؛[١] يعنى: آن جماعت، با آنها خواهند بود كه خداى تعالى، بر ايشان انعام كرده از پيغمبران و صدّيقان و شهدا و صالحان[٢]. و خوبْ رفيقاناند اين جماعت!
بعد از آن فرمود كه: مراد از پيغمبران، حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله است، و صدّيقان و شهدا در اين موضع، عبارت از ماست، و صالحان، شماييد. پس صلاح را شيوه و نام خود سازيد، همچنان كه خداى تعالى، شما را به اين نام خوانده. اى ابا محمّد! آيا تو را مسرور ساختم؟ گفت: فداى تو شوم! ديگر بفرما.
فرمود: اى ابا محمّد! به تحقيق كه خداى تعالى، شما را در كتاب خود ياد كرده، آن جا كه از دشمنان شما كه در جهنّم جا خواهند داشت، حكايت فرموده كه: «وَ قالُوا ما لَنا لا نَرى رِجالًا كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِنَ الْأَشْرارِ* أَتَّخَذْناهُمْ سِخْرِيًّا أَمْ زاغَتْ عَنْهُمُ الْأَبْصارُ».[٣] و ترجمه ظاهرش بنا بر قرائت «أتّخذناهم» به وصل همزه و كسر سين «سِخْريّاً» آن است كه: گفتند اهل جهنّم- كه قبل از اين مذكور شده-: چيست ما را كه نمىبينيم مردانى را كه ايشان را از جمله اشرار مىشمرديم و به ايشان استهزا مىكرديم؟ يا: ايشان را مسخّر و ذليل خود ساخته بوديم (بنا بر ضمّ سين)؟ بلكه از حقارت، به نظر ما[٤] در نمىآمدند در دنيا. يا آن كه «أَم» در كلمه «أم زاغت»، معناى استفهام «ما لنا» باشد؛ يعنى: آيا ايشان در جهنّم نيستند يا هستند و ما نمىبينيم؟ و بنا بر قرائت «اتّخذناهم» به فتح همزه، صفت «رجالًا» نخواهد بود؛ بلكه استفهام خواهد بود از روى تعجّب و سرزنش كه ايشان، نسبت به خود مىكنند و «أَم» در كلمه «أم زاغت»، معادل همزه «اتّخذتاهم» خواهد بود؛ يعنى: آيا ما به ايشان، استهزا مىكرديم يا ذليلِ خود مىدانستيم يا از حقارت، به نظر در نمىآورديم يا آن كه از اهل جهنّم نيستند؟
بعد از آن فرمود[٥]: واللَّه كه خداى تعالى، غير شما را از اين كلام، اراده نفرموده! شما نزد اهل اين عالم، مردم بد هستيد. واللَّه كه در بهشت، در كرامت و در نعمت خواهيد بود! و ايشان در جهنّم، شما را طلب خواهند كرد. پس آيا تو را مسرور ساختم، اى[٦] ابامحمّد؟ گفت: فداى تو شوم! ديگر بفرما.
[١]. سوره نساء، آيه ٦٩.