منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٣٢٥ - ممنوعيت عمل به رأى و قياس در احكام الهى
بعد از آن فرمود كه: بدانيد كه در علم الهى و فرموده او نيست كه كسى از خلايق، در امر دين، به خواهش و آنچه در نظرش خوب نمايد يا به نوعى از انواع قياس، عمل نمايد. به تحقيق كه خداى- عزَّ و جلَّ- قرآن را فرستاده و همه چيز را در قرآن، بيان كرده و جمعى را اهل قرآن كرده و ايشان را اهليّت علم قرآن يا ياد گرفتن قرآن داده. و آنها كه اهل قرآناند و خداى تعالى، علم قرآن را به ايشان داده، ايشان را نيست كه در قرآن يا در دين، به خواهش خود يا براى خود يا به قياسها، عمل كنند. و خداى تعالى، ايشان را از اين معنى، مستغنى ساخته به آنچه از علم خود به ايشان داده و ايشان را به آن علم، مخصوص ساخته و آن علم را نزد ايشان گذاشته. و اين، كرامتى است از جانب خداى- عزَّ و جلَّ- كه ايشان را به آن، گرامى داشته و ايشاناند اهل ذكر كه خداى تعالى، امّت حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله را امر فرموده به آن كه احكام را و آنچه ندانند، از ايشان سؤال كنند. و ايشاناند آن جماعتى كه كسى كه از ايشان سؤال كند و در علم سابق الهى بوده باشد كه تصديقِ ايشان بكند و پيروىِ ايشان بكند، او را به راه حق، راهنمايى مىكنند و از علم قرآن به او آن قدر عطا مىكنند كه راه بندگى و قرب الهى را به اذن خداى تعالى بيابد و به همه راههاى حق، هدايت يابد[١]. و ايشاناند آن جماعتى كه از ايشان و از سؤال از ايشان و از علمى كه خداى تعالى ايشان را به آن گرامى داشته و آن علم را نزد ايشان گذاشته، كسى رو نمىگردانَد، مگر آنها كه علم سابق الهى به شقاوت ايشان، در اصل آفرينش در عالم ارواح، تعلّق گرفته. پس اين جماعتاند آنها كه از اهل ذكر [ند] و جمعى كه خداى تعالى، علم قرآن را[٢] به ايشان عطا فرموده[٣] و نزد ايشان گذاشته و مردم را به سؤال از ايشان امر كرده، سؤال نمىكنند و رو مىگردانند. و اين جماعت، آنهايند كه به خواهش و رأى خود و به قياس[٤] عمل كردهاند تا آن كه شيطان، در ايشان تصرّف كرده و اضلال نموده؛ زيرا كه ايشان، جماعتى را كه اهل ايماناند، در علم قرآن، كافر مىدانند و جماعتى را كه اهل ضلالت و گمراهى هستند، در علم قرآن، مؤمن مىشمارند، و تا آن كه آنچه خداى تعالى حلال كرده، در بسيارى از امور، حرام كردند و آنچه خداى تعالى حرام كرده، در
[١]. ب:« نمايد».