صاحبْ‌قساوت، صادر شود.[١] و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: هر گاه دل يكى از شما رقّت به هم رساند، بايد كه دعا بكنيد؛ زيرا كه دل تا خالص نشود، رقيق نمى‌شود.[٢] چهارم، تضرّع و اظهار مذلّت و شكستگى و گريستن در حالت دعا، اگرچه به مقدار سرِ مگسى اشك از چشم بيرون آيد، چنانچه كلينى رحمه الله از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود: هيچ چيز نيست كه آن را پيمانه و وزنى نباشد، مگر اشك چشم كه قطره‌اى از آن، درياهاى آتش را فرو مى‌نشانَد، و هر گاه چشم در اشك خود غرق شود، آن رو؛ تيرگى و مذلّت نمى‌بيند، و هر گاه جارى شود، اشك آن بدن را بر آتش، حرام مى‌سازد خداى- عزَّ و جلَّ- و اگر يك كس در ميان امّتى گريه كند، خداى تعالى، بر همه ترحّم كند.[٣] و از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده كه فرمود: هيچ قطره‌اى دوست‌تر نيست نزد خداى- عزَّ و جلَّ- از قطره‌هاى اشك كه در شب تار از ترس خداى تعالى بچكد و مطلب از آنها غير خداى تعالى نباشد.[٤] و از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود: همه چشمى گريان خواهد بود در روز قيامت، مگر سه چشم: يكى چشمى كه پوشيده شده باشد از چيزهايى كه خداى تعالى، حرام كرده؛ و چشمى كه بيدارى كشيده باشد در بندگى خداى تعالى؛ و چشمى كه در ميان شب، از ترس خداى تعالى، گريان شده باشد.[٥] و ابن بابويه رحمه الله در فقيه، روايت كرده كه منصور بن يونس از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام سؤال كرد كه: چگونه است مردى كه در نماز واجبى خود را به گريه دارد تا وقتى كه بگِريد؟ فرمود كه:

واللَّه كه موجب سرور و خوش‌حالى است! و فرمود كه: در آن وقت، مرا به خاطر بگذران.[٦] و كلينى رحمه الله از سعيد بن يسار روايت كرده كه گفت: به حضرت ابى عبد اللَّه عليه السلام گفتم كه: من در دعا، خود را به گريه مى‌دارم و گريه نمى‌آيد. فرمود كه: آرى. [گريه كن‌] هر چند به قدر سرِ مگسى باشد.[٧] و از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده كه فرمود: نزديك‌ترين احوال بنده به خداى‌

[١]. همان، ص ٤٧٤، ح ٤.