٤. به قول مشهور، جاى پيشانى نمازگزار بايد از جاى ايستادن او بلندتر از چهار انگشت بسته (يك خشت) نباشد. در اينكه حكم ياد شده در جهت پايين‌تر نبودن بيش از چهار انگشت بسته نيز جارى است يا نه، اختلاف مى‌باشد؛ چنان كه در تعميم حكم محل پيشانى نسبت به ساير اعضاى هفت گانه نيز اختلاف است.(٢٤)

٥ . ذكر. در اينكه هر ذكرى كه در بردارنده ستايش خداوند متعال است، همچون تكبير، تهليل و تسبيح كفايت مى‌كند يا خصوص تسبيح (سبحان اللّه‌) واجب است، اختلاف مى‌باشد؛ چنان كه بنابر قول دوم، در كفايت مطلق تسبيح، يا وجوب تسبيح كبرى{سُبْحانَ رَبىَ الأعلى وَ بِحَمْدِهِ}، يا تخيير ميان آن و سه بار تسبيح صغرى{سُبْحانَ اللّه‌ِ}و يا وجوب سه بار تسبيح كبرى، اختلاف است. در اينكه در تسبيح كبرى، آوردن{وَبِحَمْدِهِ}واجب است يا گفتن{سُبْحانَ رَبى الأعْلى}كفايت مى‌كند و افزودن آن استحباب دارد، اختلاف مى‌باشد.(٢٥)البته در حال ضرورت، گفتن يك بار{سبحانَ اللّه‌}كفايت مى‌كند.(٢٦)

٦ . طمأنينه. واجب است بدن نماز گزار هنگام ذكر واجب سجده، آرام و بدون حركت باشد. در وجوب طمأنينه هنگام گفتن ذكرهاى مستحب، اختلاف است؛ هر چند بر وجوب آن ادعاى اجماع شده است.(٢٧)البته چنانچه استحباب ذكر، مطلق باشد ـ نه در خصوص نماز ـ آرام بودن بدن هنگام گفتن آن ذكر، واجب خواهد بود.(٢٨)

ترك عمدى طمأنينه در حال ذكرِ واجب، موجب بطلان نماز مى‌شود، بر خلاف ترك سهوى؛ ليكن در ترك سهوى چنانچه قبل از سر برداشتن از سجده متذكر شود، بايد دوباره ذكر را با طمأنينه بگويد.(٢٩)ظاهر كلام برخى قدما ركن بودن طمأنينه است.(٣٠)ليكن به گفته برخى، مقصود از ركن بودن در كلام آنان، وجوب طمأنينه در قبال قول به عدم وجوب آن است، نه ركنى از اركان نماز بودن، مانند ركوع كه ترك آن مطلقا؛ از روى عمد ياسهو موجب بطلان نماز شود.(٣١)

(٢٤)جواهر الكلام ١٠/ ١٥٠ ـ ١٥٦ ؛ مستمسك العروة ٦/ ٣٥١ ـ ٣٥٧
(٢٥)مدارك الأحكام ٣/ ٣٨٩ ـ ٣٩٣ و ٤٠٩ ؛ جواهر الكلام ١٠/ ٨٩ ـ ٩٠ و ١٦٦
(٢٦)جواهر الكلام ١٠/ ٩٧
(٢٧)العروة الوثقى ٢/ ٤٩٠ ؛ مستمسك العروة ٦/ ١٤٣ ـ ١٤٤
(٢٨)العروة الوثقى ٢ / ٤٩٠ ـ ٤٩١
(٢٩)مدارك الأحكام ٣/ ٤٠٩ ؛ جواهر الكلام ١٢/ ٢٧٧
(٣٠)الخلاف ١ / ٣٥٩
(٣١)تلخيص الخلاف ١ / ١٢٣