فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٧٢ - سفر
نبايد كمتر از چهار فرسخ باشد و يا هيچ كدام شرط نيست؟ مسئله اختلافى است.(٢١)
آغاز مسافت ياد شده در شهرهاى كوچك و متوسط از ديوار شهر در صورت داشتن ديوار و آخرين خانه شهر در صورت نداشتن ديوار، محاسبه مىشود. و اگر شخص باديه نشين باشد، مبدأ مسافت منزل او خواهد بود.(٢٢)برخى گفتهاند: بعيد نيست مبدأ مسافت مطلقا نقطه آغازين حركت به قصد سفر باشد.(٢٣)در مبدأ مسافت در شهرهاى بسيار بزرگ، مانند تهران اختلاف است كه آيا همانند شهرهاى كوچك و متوسط است يا آخر محله و يا منزل(٢٤)( -->بلاد كبيره).
٢. قصد مسافت؛ بدين معنا كه شخص از آغاز، قصد پيمودن مسافت شرعى را داشته باشد. بنابر اين، اگر بدون قصد آن، مقدار مسافت و حتى بيشتر از آن را بپيمايد، نمازش قصر نمىشود، مانند كسى كه در پى گمشده خود اقدام به سفر كرده، ليكن نمىداند آن را كجا مىيابد. البته در برگشت، چنانچه مسافت به مقدار هشت فرسخ يا بيشتر باشد، نمازش قصر خواهد بود؛ چنان كه اگر كسى بعد از پيمودن مسافت شرعى بدون قصد، از آن جا به بعد قصد مسافت كند، نمازش قصر مىشود.(٢٥)
در قصد مسافت، قصد تبعى نيز كافى است، مانند قصد زوجه به تبع زوج، در صورتى كه بداند زوج قصد پيمودن مسافت را دارد.(٢٦)
٣. استمرار قصد مسافت تا انتهاى آن. بنابر اين، چنانچه قبل از رسيدن به انتهاى مسافت از قصد خود بر گردد يا در ادامه دادن سفر خود ترديد كند، نمازش تمام است.(٢٧)
٤. عدم قصد قطع سفر؛ بدين معنا كه شخص در آغاز يا اثناى حركت، قصد قطع سفر پيش از رسيدن به هشت فرسخ را نداشته باشد. بنابر اين، اگر كسى قصد دارد قبل از رسيدن به مسافت، ده روز در مكانى اقامت كند، نمازش تمام است. همچنين است اگر در اثناى مسافت قصد عبور از وطن را داشته باشد.(٢٨)
اگر مسافر قبل از رسيدن به محل اقامت يا وطن از تصميم خود بر گردد،