فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٠٢ - سكوت
سكوت را جزء نيّت روزه قرار دهد، حرام است(١٢)( -->روزه سكوت).
سكوت و رضا:سكوت دلالت بر رضايت ندارد، مگر آنكه قراين و شواهدى بر رضايت سكوت كننده وجود داشته باشد. بنابر اين، در مواردى همچون اجازه عقد فضولى(--> فضولى)سكوت دلالت بر اجازه نمىكند؛ زيرا اعم از رضايت است؛(١٣)ليكن در خصوص دختر باكره(--> باكره)مشهور سكوت وى را در برابر پيشنهاد ازدواج، نشانه رضايت و اذن او به ازدواج تلقى كرده و آن را كافى دانستهاند.(١٤)
در برابر بدعتها:سكوت عالمان در برابر بدعته(--> بدعت)جز در موارد تقيه حرام و مقابله با آن، بر ايشان واجب است.(١٥)
سكوت دو طرف دعوا:هر گاه مدّعى و مدّعى عليه در دادگاه سكوت اختيار كنند، بر قاضى مستحب است از آنان يا از مدّعى از ايشان بخواهد سخن بگويند و اگر گمان كند سكوت آنان به جهت ابهت و مقام او است، به فردى ديگر دستور مىدهد كه آن را به آنان ابلاغ كند.(١٦)
سكوت مدّعى عليه در برابر مدّعى اگر به جهت عذر باشد، مانند آنكه لال يا وحشت زده باشد، قاضى به اقتضاى حال، اقدام به رفع عذر مىكند؛ اما اگر بدون عذر باشد، قاضى او را به پاسخگويى ترغيب مىنمايد. در صورت استمرار سكوت، در چگونگى برخورد قاضى با وى اختلاف است كه آيا او را تا زمان پاسخگويى بازداشت مىكند، يا اينكه از باب امر به معروف با رعايت تدريج تا حدّ زدن بر او سخت مىگيرد، يا اينكه قاضى او را به بازگرداندن قسم به مدّعى، تهديد مىكند و به وى مىگويد: پاسخ بده وگرنه تو را خوددارى كننده از قسم شمرده، آن را به مدعى بر مىگردانم، و در صورت مقاومت مدّعى عليه و استمرار سكوت وى، تهديد خود را عملى و پس از سوگند خوردن مدّعى، به نفع او حكم مىكند، و يا اينكه پس از سختگيرى بر مدّعى عليه و اصرار وى بر سكوت، قاضى او را تهديد مىكند.(١٧)