فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٢٢ - سر
حج:گذاشتن عمامه بر سر،(٢٣)بويژه براى خطيب جمعه،(٢٤)و هنگام سفر(٢٥)مستحب است؛ چنان كه بر سر نهادن عمامه سفيد در نماز عيد استحباب دارد(٢٦)( -->عمامه).
پوشاندن سر بر مرد محرم حرام(٢٧)و موجب ثبوت كفّاره است و كفّاره آن يك گوسفند است.(٢٨)
فروبردن سر در آب بر محرم حرام است؛ ليكن در اينكه حرام مستقلى است يا حرمت آن به جهت پوشاندن سر است، اختلاف مىباشد. بنابر قول نخست، حرمت شامل زن و مرد مىشود؛ بر خلاف قول دوم كه اختصاص به مرد دارد.(٢٩)
استظلال در حال احرام بر مرد حرام است. در اينكه حرمت به سايه بالاى سر اختصاص دارد يا شامل زير سايه رفتن از هر سمت نيز مىشود، اختلاف است.(٣٠)مستحب است كسى كه هنگام زوال طواف مىكند، سر برهنه باشد.(٣١)
مستحب است حاجى پيش از سعى مقدارى آب زمزم بر سر و بدنش بريزد.(٣٢)
از اعمال حج، تراشيدن سر است(--> تراشيدن). كسى كه سرش مو ندارد، به جاى تراشيدن موى سر، تيغ بر سر خود مىكشد؛ ليكن در اينكه اين عمل واجب است يا مستحب اختلاف مىباشد. اكثر قائل به استحباب آناند؛(٣٣)بلكه بر اين قول ادعاى اجماع شده است.(٣٤)برخى در مسئله تفصيل داده و گفتهاند: چنانچه در عمره سر خود را تراشيده باشد، واجب است در حج بر سر خود تيغ بكشد و در صورت كچل بودن، تيغ كشيدن مستحب است.(٣٥)بنابر قول به وجوب، در اينكه كشيدن تيغ بر سر از تقصير(--> تقصير)كفايت مىكند يا نه، اختلاف است.(٣٦)البته در صورتى كه حاجى جهت تقصير، ناخن يا مويى در سر و صورت خود نداشته باشد يا تنها تراشيدن سر بر او واجب باشد، كشيدن تيغ بر او واجب خواهد بود.(٣٧)
جهاد:خارج كردن سر كافرِ كشته شده از ميدان جنگ و گرداندن و به نمايش گذاشتن آن در شهرها مكروه است.(٣٨)