فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٤١ - زكات
نيز مطرح است.(٢٤)
در گوسفند بنابر قول مشهور، پنج نصاب است؛ در چهل رأس، يك گوسفند؛ در ١٢١ رأس، دو تا؛ در ٢٠١ رأس، سه تا؛ در ٣٠١ رأس، چهار تا و در چهارصد رأس به بالا در هر صد رأس اضافى، يك گوسفند زكات آن است. بين دو نصاب بخشوده است. بنابر اين، زكات بيشتر از چهل و كمتر از ١٢١ تنها يك گوسفند ـ كه همان زكات چهل گوسفند است ـ خواهد بود.(٢٥)قول مقابل مشهور، وجود چهار نصاب براى گوسفند است و آخرين نصاب آن، ٣٠١ رأس گوسفند مىباشد كه با رسيدن گوسفندان به اين رقم، در هر صد گوسفند اضافى، يك گوسفند واجب مىشود.(٢٦)
در تعلّق زكات به انعام ثلاث تفاوتى ميان نر و ماده آن نيست؛ چنان كه گاو و گاوميش يك جنس به شمار مىروند.(٢٧)
٢. گذشت سال:گذشت سال بر ملكيّت مالك نسبت به انعام ثلاث با تمام شدن يازده ماه قمرى و دخول در ماه دوازدهم تحقق مىيابد و در اين مدت اگر يكى از شرايط از بين برود، سال باطل مىشود و در نتيجه زكات واجب نمىگردد؛ ليكن در اينكه با دخول در ماه دوازدهم وجوب زكات استقرار مىيابد؛ به گونهاى كه با فقدان يكى از شرايط در اين ماه، وجوب به قوّت خود باقى خواهد ماند يا استقرار وجوب منوط به اتمام ماه دوازدهم است، اختلاف مىباشد.(٢٨)
بچههاى انعام ثلاث كه در اثناى سال متولد مىشوند، داراى سال جداگانهاى خواهند بود.(٢٩)
٣. چريدن:مراد، چريدن از علف بيابان و مراتع طبيعى در طول سال است. بنابر اين، به حيوانى كه در تمام يا بخشى از سال از علف فراهم آمده تغذيه مىكند زكات تعلّق نمىگيرد(٣٠)( -->چريدن).
٤. به كار نگرفتن حيوان:به حيوانى كه به كار گرفته مىشود، هرچند در بخشى از سال، زكات تعلّق نمىگيرد.(٣١)
ب. نقدين:وجوب زكات در نقدين (طلا و نقره) علاوه بر شرايط عمومى پيش گفته منوط به شرايطى خاص است كه عبارتند از: