آيا تصرف در آن جايز است يا نه؟ مسئله اختلافى است.(٢)برخى گفته‌اند: اگر رفتارى از نظر عرف و عقلا ظهور در اذن داشته باشد، همچون ظهور لفظى حجّت و معتبر است؛ هرچند براى فرد يقين و اطمينان آور نباشد.(٣)در ذيل به نمونه‌هايى از احكام مرتبط با شاهد حال در ابواب مختلف اشاره مى‌كنيم.

صلات:مكان نماز گزار بايد مباح باشد؛ بدين معنا كه يا بايد ملك نماز گزار باشد و يا درصورتى كه ملك ديگرى است بااذن او،هرچند مستند به شاهد حال باشد. در اينكه شاهد حال ظنى كفايت مى‌كند يا نه، اختلاف است؛(٤)چنان كه گذشت.

تجارت:چنانچه خريدار ادعا كند عيب موجود در كالا نزد فروشنده و يا قبل از قبض آن، حادث شده است و فروشنده منكر آن باشد، گفته فروشنده با سوگند ياد كردن پذيرفته مى‌شود، به شرط آنكه خريدار، بيّنه(--> بيّنه)يا شاهد حالِ قطعىِ گواهى دهنده به نفع او، نداشته باشد، مانند زايد بودن يك انگشت يا بريده شدن انگشتى كه جاى آن بهبود يافته؛ در حالى كه خريدار آن را ديروز خريده و بر حسب عادت، امكان ندارد جاى آن به اين زودى بهبود يابد. در اينكه شاهد حال ظنى كفايت مى‌كند يا نه، برخى گفته‌اند: ظاهر اطلاق كلمات بعضى، كفايت شاهد حال ظنى به ضميمه سوگند خوردن است.(٥)

نكاح:پس از خلوت زن و شوهر، اگر زن مدعى نزديكى و دخول و مرد منكر آن باشد، در صورت عدم وجود بيّنه آيا ادعاى زوج با سوگند پذيرفته مى‌شود يا ادعاى زوجه؟ مسئله اختلافى است. برخى گفته‌اند: ادعاى زوجه به جهت وجود شاهد حال پذيرفته است.(٦)

خوردن و برداشتن آنچه كه در مجالس عروسى بر سر عروس و داماد مى‌ريزند با بيانگر بودن شاهد حال بر اباحه آن از سوى نثار كننده، جايز است.(٧)

(٢)جامع الشتات ٢/ ٢٤ و ٣/ ٤٠٦ ؛ العناوين ٢/ ٥١١ ـ ٥١٢ ؛ جواهر الكلام ٨/ ٢٨١ ـ ٢٨٣ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٣٧٥
(٣)جواهر الكلام ٨/ ٢٨١ ـ ٢٨٢ ؛ مصباح الفقيه ١١/ ٢٠ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٣٧٥ ـ ٣٧٦ ؛ مهذب الأحكام ٥/ ٣٩٤
(٤)الحدائق الناضرة ٧/ ١٧٦ ؛ مفتاح الكرامة ٣/ ٣٣٧
(٥)مفتاح الكرامة ١٠ / ١١٣٠ ؛ جواهر الكلام ٢٣ / ٢٨٦
(٦)تحرير الأحكام ٣/ ٥٨٢
(٧)مسالك الأفهام ٧/ ٣١ ـ ٣٢ ؛ جواهر الكلام ٢٩/ ٥١ ـ ٥٢ .