فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٠٧ - سجود
(عدم امكان خم شدن) گذاشتن چيزى كه سجده بر آن صحيح است، بر پيشانى واجب است يا نه؟ پنج قول وجود دارد:
١. وجوب، بدون نياز به اشاره با سر يا چشم.
٢. تخيير ميان گذاشتن آن و اشاره كردن.
٣. وجوب هر دو.
٤. افضل بودن جمع بين هر دو.
٥ . وجوب گذاشتن در صورت ناتوانى از اشاره.(٥١)
مستحبات:
١. گفتن تكبير هنگام رفتن از ركوع به سجده، پس از بلند شدن از سجده و هنگام رفتن براى سجده دوم( -->تكبير).
٢. نهادن مرد، نخست دستها و زن، زانوها را بر زمين، هنگام رفتن به سجده پس از ركوع.
٣. بنابر مشهور، نهادن بينى بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است( -->ارغام).
٤. روبه قبله قرار دادن انگشتان و چسبانيدن آنها ـ جز شصت ـ به هم و محاذى گوشها قرار دادن در حال سجده.
٥ . نگاه كردن به نوك بينى در حال سجده.
٦ . خواندن دعاى وارد شده قبل از ذكر سجده.
٧. تكرار ذكر سجده و ختم آن به عدد فرد، همچون سه، پنج و هفت و گفتن ذكر صلوات و طولانى كردن سجده.
٨ . اختيار تسبيح كبرى بر ديگر ذكرها.
٩. برابر قرار دادن محل پيشانى با محل ديگر اعضا.
١٠. دعا كردن و درخواست حاجت، بويژه روزى حلال در حال سجده.
١١. نشستن به گونه تورّك(--> تورّك)پس از سجده.
١٢. استغفار بين دو سجده هنگام نشستن و آرام گرفتن بدن.
١٣. قرار دادن مرد آرنجها را همچون دو بال گشوده و چسباندن زن آنها را به پهلو و نيز چسباندن ساير اعضاى بدن.
١٤. گذاشتن دستها بر روى رانها هنگام نشستن.
١٥. به قول مشهور، نشستن بعد از سجده دومِ ركعت اول نماز دو ركعتى و سه ركعتى