فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٣٢ - ركوع
مقصود از ركن بودن در كلام بعض قدما در اين مورد و دو مورد بعدى، وجوب طمأنينه، در مقابل قول به عدم وجوب آن است، نه آنكه همچون ركوع از اركان نماز است كه با ترك آن هرچند از روى سهو نماز باطل شود.(٣١)
برخى گفتهاند: فقدان طمأنينه در اصل (مسماى) ركوع، هرچند از روى سهو، موجب بطلان نماز است؛ ليكن با رعايت طمأنينه در اصل ركوع، ترك آن از روى سهو در حال ذكر موجب بطلان نماز نمىشود.(٣٢)
٤. بلند كردن سر از ركوع و ايستادن.بنابر اين، چنانچه نماز گزار بدون عذر و از روى عمد قبل از سربرداشتن از ركوع و ايستادن به سجده رود، نمازش باطل است؛ اما اگر از روى سهو باشد نماز باطل نمىشود؛ ليكن در صورتى كه قبل از رفتن به سجده متذكر شود بايد برگردد و بايستد و سپس به سجده رود.(٣٣)ظاهر كلام برخى قدما ركن بودن اين واجب است.(٣٤)
٥ . طمأنينه پس از ركوع:واجب است نماز گزار پس از بلند شدن از ركوع راست بايستد و پس از آنكه بدنش آرام گرفت به سجده رود. بنابر اين، ترك عمدى طمأنينه در حال ايستادن موجب بطلان نماز مىشود.(٣٥)ظاهر كلام برخى قدما ركن بودن اين طمأنينه است.(٣٦)
٦ . تكبير:به قول برخى قدما براى رفتن به ركوع، گفتن تكبير واجب است. نظر مشهور استحباب آن است.(٣٧)
مستحبات:
١. به قول مشهور، تكبير قبل از ركوع. برخى قدما قائل به وجوب آن شدهاند.(٣٨)
٢. گذاشتن كف دستها بر سر زانوها با انگشتان باز.
٣. باز كردن و گشودن دستها از دو پهلو، مانند دو بال گشوده براى مرد و ترك آن براى زن.
٤. نهادن دست راست بر زانوى راست پيش از نهادن دست چپ بر زانوى چپ.
٥ . كشيدن زانوها به عقب و صاف كردن پشت و موازى قراردادن گردن با آن.(٣٩)
٦ . قرار دادن زانوها به موازات يكديگر.(٤٠)