«و راستى دست اندازى تو براى حمله و تهاجم به مردم شهرستان قرقيسيا و بى سرپرست گذاردن و رها نمودن سنگرها و پاسگاههايى كه ما به تو واگذار نموده‌ايم، در شرايطى كه در آنجا نيروى مدافع وجود نداشته بى‌شك نظريه‌اى بى‌بنياد است. تو با چنين عملى گويى پلى شده‌اى براى هركدام از دشمنانت كه بخواهد بر دوستانت هجوم برد. نه بازوى نيرومندى براى دفع دشمن‌دارى و نه شوكت دشمن را مى‌شكنى. نه از مردم شهر دفاع مى‌كنى و نه از فرماندهى و پيشوايى خود مردم را كفايت و بى‌نياز مى‌نمايى».

اين فراز قسمتى از نامه‌ايست كه امام (ع) به كميل بن زياد به هنگامى كه از طرف امام فرماندار شهر هيبت بوده نوشته و شيوه دفاعى وى را در برابر تهاجم نيروهاى دشمن مورد انتقاد قرار داده است. انتقاد از اين كه به جاى دفاع در برابر تهاجم دشمن به شهر و پاسدارى از سنگرها و پاسگاههاى نظامى شهر، دست به تهاجم متقابل زده و شهر قرقيسيا و قسمتى از سواحل مرز آبى فرات را كه در دست عمال معاويه بوده است، مورد هجوم و تعرض قرار داده و با ظلم از ظالم انتقام گرفته است. مردم قرقيسيا مانند مردم شهر انبار و هيت كه مورد هجوم عناصر مزدور معاويه قرار گرفته‌اند، بخشى از ملت مسلمان و يا تبعه كشور اسلامى بوده و سلطه غاصبانه معاويه بر اين مناطق دليل سلب حقوق آنها نمى‌باشد و هجوم و چپاولگرى عمال معاويه مجوزى بر عملكرد متقابل نخواهد بود.

١. نفى صريح شيوه‌هاى مقابله به‌مثل در برابر دشمن كه در قرآن از آن به صراحت نهى شده است.

(وَ لاٰ يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلىٰ أَلاّٰ تَعْدِلُوا اِعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوىٰ)‌. [٢]

«دشمنى گروهى از افرا نبايد شما را در مسير بى‌عدالتى قرار دهد. عدالت پيشه كنيد، زيرا كه عدالت به راه تقوى نزديكتر است».

شيوه‌هاى ناپسند دشمن شما را به عمل متقابل مشابه آن وادار نكند شما كوشش كنيد عدالت را مستقر سازيد. زيرا كه عدالت به تقوى كه شعار شماست نزديكتر است.

دست يازيدن دشمن به حمله به شهرها و تهاجم به مردم و چپاول اموال آنها و تعرض به

[١] . نهج البلاغه، نامه ٦١.

[٢] . مائده، آيه ٨.