روى اين اصل، مسلمانان تنها با كسانى مى‌جنگيدند كه در جنگ شركت مى‌كردند و هرگز با افراد بى‌طرف، پيرمردان، جا افتادگان، ديوانگان، اطفال، زنان و كسانى كه قدرت جنگ نداشتند و همچنين با فراريان كارى نداشتند. پيامبر اكرم (ص) در يكى از سفارشات خود به لشگريان مسلمين فرمود: برويد به نام خدا، با كمك خدا، در راه خدا و بر روش فرستاده خدا، خيانت و مكر نكنيد، اعضاء بدن كسى را نبريد، پيران از كار افتاده و زنان و كودكان را نكشيد، درختى را جز در صورت ناچارى قطع ننماييد هر يك از شما خواه پست‌ترين افراد باشد، خواه شريفترين، چنانچه به كسى پناه داديد آن كس مصونيت دارد تا سخن حق را بشنود، اگر پيرو شما گردد برادر شما خواهد بود و گرنه حتما او را به پناهگاه خود برسانيد؛ در هر حال از خدا يارى و كمك بخواهيد.

توصيه هاى نظامى كه در جنگها توسط فرماندهان داده مى‌شد و بسيارى از آنها در تاريخ ثبت گرديده و نيز محدوديتهايى كه در شيوه هاى جنگ به كار بسته مى‌شد مانند: هنگامى كه رزمندگان اسلام دشمن را به فرار وامى‌داشتند فراريان را نمى‌كشتند و مجروحين را به قتل نميرسانيدند و بدن كشتگان را عريان نمى نمودند و اقدام به قطع اعضاء بدن كشته شده‌گان نمى‌كردند و چنين امورى را منكر و عملى خلاف قانون شرع تلقى مى‌نمودند، همه و همه بيانگر روح دفاعى در جنگهاى اسلامى است. [١]

بسيارى از مستشرقان خود به اين حقيقت اذعان نموده اند كه: مسلمانان با اقوام و مللى سروكار پيدا كردند كه ساليان دراز تحت فشار مظالم حكّام ستم پيشه واقع شده كه به آنها انواع اقسام ظلم و ستم روامى‌داشتند. اين رعاياى ستمديده حكومت مسلمين را با كمال رغبت تمكين مى‌نمودند. زيرا مى‌ديدند كه از امنيت و آزادى برخوردارند. اين‌گونه همزيستى و مسالمت براى اروپاييان قرون وسطى، هرگز قابل درك نبود. پيامبر اسلام (ص) براى آن كه افراد لشگر را در كنترل كامل داشته باشد و ميدان جنگ از صفحه مبارزه مقدس و دفاع از حق و فضيلت خارج نگردد، از شركت دادن افراد مشكوك و كسانى‌كه اغراض پست داشتند ممانعت مى‌كرد. [٢]

[١] . رك: گوستاولوبون، تمدن اسلام و عرب، ص ١٥٧.

[٢] . به نقل از اسلام و همزيستى، ص ١١٧، از همين قلم، چ دارالكتب اسلاميه.

قلم، چ دارالكتب اسلاميه.