فقيه بزرگ، صاحب جواهر معتقد است كه بعضى از فقها اين احتمال را داده‌اند كه در جهاد دفاعى هم، بايد رعايت ماههاى حرام را نمود، امّا ايشان خود اشكال كرده‌اند كه اين «اشهر حرم» شامل جهاد ابتدايى است و جهاد دفاعى را شامل نخواهد شد.

مسأله ديگرى كه در اينجا مورد توجه واقع شده است در رابطه با كسانى است كه براى «اشهر حرم» احترام قائل شده و آن را رعايت كرده‌اند. امّا اگر طرف مقابل (كه ممكن است غير مسلمان هم باشد) به «اشهر حرم» توجهى نكرده و جنگ را آغاز كرد، در اين حال مراعات طرف مقابل هم جايز نخواهد بود.

عده‌اى از فقها معتقدند كه مراعات «شهر حرم» تنها جنبه زمانى ندارد، بلكه از بعد مكانى هم مورد توجه بوده است. چنانكه گفته‌اند در سرزمين حرم (به شعاع چهار فرسنگى مكه معظمه) قتال حرام است. ولى فقيه بزرگ، صاحب جواهر معتقد است، اگر حتى در مراحل اوليه هم اين دستور صادق بوده، امّا در آيه ١٩١ سوره بقره (وَ اُقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ‌....) «هرجا يافتيد متجاوزان را بكشيد». توجه به بعد مكانى شده، بنابر اين قتال در مكه را هم شامل خواهد شد و حرمتى بر آن مكان قائل نمى‌شود.

در هر حال تاريخ غزوات و سريه ها در صدر اسلام و همچنين اكثر جنگهايى كه در تاريخ اسلام ثبت گرديده از نوع جهاد دفاعى بوده و تاريخ اسلام شاهد زنده اين حقيقت است كه قسمت عمده جنگهايى كه بين مسلمين و طوايف و ملل ديگر بوقوع پيوسته در شرايطى بوده كه حقوق مسلمين و جامعه اسلامى مورد تجاوز قرار گرفته و يا موجوديت و حاكميت مسلمين از طرف دشمنان به مخاطره افتاده و نيز توطئه‌اى براى از بين بردن اساس اسلام در ميان بوده است.

مواردى از اين جنگها نيز بر اثر پيمان شكنى و خيانت هم‌پيمانان روى مى‌داده است كه مجازات و سركوبى اين‌گونه پيمان‌شكنان خود از وظايف انسانى محسوب و از نظر ديگر حق مشروع دفاعى مسلمين بوده است. چنانكه مبارزات خصمانه بر عليه آزادى عقيده و ايجاد اختناق فكرى و جلوگيرى از آزادى دعوت اسلامى نيز در پاره‌اى موارد موجب بروز جنگ مى‌شده است. ولى مسلمانان در تمام اين جنگها كه به منظور دفاع از حقوق مشروع و طبيعى خود ناگزير از آن بودند به‌صورت يك دستور اخلاقى و دينى عمل مى‌كرده‌اند و آن را جهاد در راه خدا مى‌دانستند و بدين ترتيب جنبه‌هاى انتقامجويى و تسلط بر ديگران و