فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٢٠
«در راه خدا با آن كه به جنگ و دشمنى شما برخيزند جهاد كنيد. لكن ستمكار نباشيد كه خدا ستمگر را دوست ندارد».
[٢] . اسلام گروههايى را كه نه منطق و نه پيمان، مانع از شيوه خصمانهشان نمىشود، متجاوز تلقى مىكند و درباره اينگونه متجاوزين، جنگ تدافعى را چنين دستور مىدهد:
(فَإِذَا اِنْسَلَخَ اَلْأَشْهُرُ اَلْحُرُمُ فَاقْتُلُوا اَلْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ اُحْصُرُوهُمْ وَ اُقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ). [١]
«در برابر مشركانى كه نه به منطق و نه به پيمان تن درمىدهند، هنگامى كه ماههاى حرام به اتمام رسيد، جنگ را آغاز كنيد و هركجا آنها را يافتيد به سزاى تجاوزگريشان برسانيد و آنها را دستگير كنيد و در محاصره بياندازيد و در سنگرها و كمينگاهها به شدت مراقبت نماييد و زير نظرشان بگيريد».
آنگاه در پايان چنين فرمان به ظاهر تندى، براى نشان ماهيت انسانى دفاع توصيه مىكند:
(فَإِنْ تٰابُوا وَ أَقٰامُوا اَلصَّلاٰةَ وَ آتَوُا اَلزَّكٰاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ الله غَفُورٌ رَحِيمٌ).٢ «اگر به تجاوز و پيمانشكنى پايان دادند و بازگشتند، به حال خودشان بگذاريد».
[٣] . در برابر آنها كه به جنگ با خدا و راه خدا برخاستهاند و فساد در زمين و تبهكارى را شيوه خود قراردادهاند:
(إِنَّمٰا جَزٰاءُ اَلَّذِينَ يُحٰارِبُونَ الله وَ رَسُولَهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي اَلْأَرْضِ فَسٰاداً أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلاٰفٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ اَلْأَرْضِ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي اَلدُّنْيٰا وَ لَهُمْ فِي اَلْآخِرَةِ عَذٰابٌ عَظِيمٌ).٣
«تنها سزاى شايسته براى آنها كه با خدا و پيامبر خدا به محاربه برمىخيزند و مىكوشند در زمين فساد بپا كنند اينست كه كشته شوند و يا به دار آويخته شوند و يا حد شرعى درباره آنها اجرا شود (پاها و دستهايشان بريده شود) و يا تبعيد گردند. اينان در دنيا ننگ و در آخرت عذابى دردناك عايدشان خواهد شد».
٤. در مورد پيمانشكنى و پيمانشكنان كه آنها را متجاوزى ماجراجو و شايسته سركوب مىشمارد:
(أَ لاٰ تُقٰاتِلُونَ قَوْماً نَكَثُوا أَيْمٰانَهُمْ وَ هَمُّوا بِإِخْرٰاجِ اَلرَّسُولِ وَ هُمْ بَدَؤُكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ أَ تَخْشَوْنَهُمْ فَالله أَحَقُّ أَنْ تَخْشَوْهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ).٤
[١] . توبه، آيه ٥.
[٢] . همان.
[٣] . مائده، آيه ٣٣.
[٤] . توبه، آيه ١٣.