فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٣٣ - بخش دوم ماهيت جهاد و اقسام آن
اين نوع مشكلات اصولى كه امروز در مورد جهاد پيش مىآيد ناشى از آن است كه وسايل جنگى و سلاحهاى موجود در جهان براى انجام جهاد و يا يك جنگ مبتنى بر اصول انساندوستانه طراحى و توليد نشدهاند.
انگيزهها و هدفها در توليد انبوه سلاحهاى كشنده و مخرب هولناك و زرادخانههاى كشورهاى صاحب تكنولوژى اتمى انباشته شده آنگونه كه از سابقه تاريخى آن در جنگهاى جهانى معلوم مىگردد صرفاً كشتار به هر نوع و تخريب به هرگونه است.
انجام هر عملياتى براى هر هدفى ابزار متناسب با آن اعمال و اهداف را مىطلبد مفاد آيه كريمه: (وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اِسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ) كه در مسير تحقق بخشيدن به اهداف انساندوستانه اسلام قرار دارد مستلزم طرح و توليد آن نوع از مصاديق (مَا اِسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ) مىباشد كه قابل استفاده در رسيدن به اهداف اسلامى جهاد مىباشد.
مفاد معاهده ژنو مورخ ١٩٤٩ م در مورد حمايت از مردم غير نظامى در زمان جنگ طى يكصد و پنجاه و نه ماده تدابيرى را انديشيده است كه به بخشى از مسائل انساندوستانه در جنگ اشاره دارد كه از آن جمله مىتوان به ايجاد مناطق بىطرف، محلهاى بهداشتى و درمانى و نواحى امنيتى براى مجروحان، بيماران، معلولان، نيز كودكان، زنان باردار، مادران و افراد سالخورده اشاره نمود لكن اين نوع تدابير انساندوستانه هنگامى مؤثر است كه همراه با كنترل در توليد سلاحهاى كور (بدون تفكيك و تبعيض) باشد.
امروز هر اندازه كه سلاحهاى جنگى پيشرفتهتر و هولناكتر مىگردد آسيبپذيرى افراد غير نظامى نيز عمق و توسعه بيشترى مىيابد و در نتيجه نياز به ضرورت كنترل تسليحات نيز محسوستر مىگردد.
نتيجه آن كه جهاد از نظر فقهى تعريفى كاملاً متمايز از جنگ دارد. معمولاً به كليه درگيريهايى كه در آنها به نوعى، سلاح و خشونت به كارگرفته مىشود جنگ اطلاق مىگردد ولى در مفهوم فقهى، جهاد عبارت از تلاشى است كه مسلمان از طريق ايثار مال، جان، و توان خود در برابر دشمنان غيرمسلمان و يا مسلمانانى كه بر عليه امام مسلمين شوريدهاند به كار مىبندد.
فقها در مفهوم اسلامى جهاد بنا به، ماهيت عبادى آن عنصر معنوى قصد و نيت را معتبر دانستهاند به اين معنى كه پيكار مسلحانه و درگيرى نظامى هنگامى جهاد محسوب مىشود كه