از سوى ديگر معنى «دحو الارض» آن است كه همه اين بركات، نعمتها و ويژگيهاى شگفت انگيز كه در اين كره اسرارآميز ديده و كشف مى‌شود خود پرتوى از انوار اسرارآميز اين سرزمين مقدس است كه در دل آن حجم محدودش، كره زمين با اين عظمت را پرورانده و به عرصه وجود آورده است.

در اين نگاه تحسين برانگيز اگر به موقعيت كره زمين در منظومه شمسى توجه كنيم، اسرار بيشترى را در اين سرزمين به ظاهر كوچك ولى به عظمت جهان، پى مى‌بريم.

اگر كهكشان شيرى را تجلّى‌گاه آفرينش و منظومه شمسى را مظهر عظمت اين كهكشان عظيم و زمين را مجمع رموز اين منظومه بزرگ بدانيم با موقعيت «حرم» در آفرينش بيش از پيش آشنا مى‌شويم.

قبل از هر كس اين فرشتگان بودند كه با عظمت و اسرار اين سرزمين آشنا شدند و بر آنها كه شاهد تولد شگفت‌انگيز زمين از درون اين قطعه اسرارآميز بودند از همان ابتدا دل به عشق آن سپردند و نخستين خيل حاجيان حرم را تشكيل دادند

«و كان اول ما حجّت اليه الملائكه». [٢]

اين عمل ملائكه براى انبياء (ع) و همه انسانها سنت گشت تا روز واپسين قيامت [٣] وسيله كسب فيض و بركت براى انسان باشد.

هبوط فرشتگان در «حرم» تنها سرآغاز سنت خير و رهنمود فيض نبود بلكه اين بركت را نيز به دنبال داشت كه چون پاسدارانى امين و پاكباخته راه را بر اهريمنان و ابليسيان ببندند كه بر دلهاى نفوذپذير و شكننده انسانها نشست نتوانند نمود.٤

فرشتگان كه در ملكوت با بيت معمور آشنا بودند در حرم و بيت كه محاذى آن بود [٥] ستونهاى بيت را برافراشتند.٦

فرشتگان كه آلوده به گناه نبودند و از نعمتهاى بيكران خدا بهره وافر داشتند با شبيه‌سازى بيت معمور ملكوت در زمين در جستجوى كدام حقيقت و فيضى بودند كه بدون آن، راه به آن حقيقت و فيض نمى‌يافتند؟.

[١] . ابراهيم، آيه ٣٤.

[٢] . من لا يحضره الفقيه، ج ٢ ص ١٤٧.

[٣] . بحارالانوار، ج ٩٩ ص ٤٢.

[٤] . تفسير برهان، ج ١ ص ٨٤ و ٨٥.

[٥] . تفسير عياشى، ج ١ ص ٣٦-٣٩.

[٦] . بحار الانوار، ج ١١ ص ١٨٣.