فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٥١١ - قراردادهاى دائمى و موقت

رفتار پيامبر اسلام (ص) و مجازاتى كه براى يهوديان پيمان‌شكن و خيانت‌پيشه مدينه قائل شد مى‌تواند نمونه بارزى از تنفيذ اين قانون باشد.

يهوديان بنى قينقاع به جهت نقض علنى پيمان عدم تعرض و دفاع مشترك - آن هم به طور مكرر - سرانجام از اطراف مدينه تبعيد شدند و يهوديان بنى نضير نيز پس از آن كه خصلت پيمان‌شكنى خويش را آشكار نمودند و على رغم قرارداد مشترك، به جان پيامبر اسلام (ص) سوء قصد نموده و بدين ترتيب پيمان خويش بشكستند، به سرنوشت برادران خود دچار شده و به آنان پيوستند.

يهوديان بنى قريظه نيز هنگامى كه خيانتشان در سخت‌ترين و حساسترين موقعيتى كه مسلمانان در محاصره سپاه نيرومند احزاب قرار گرفته بودند برملا گرديد، سرانجام طبق داورى سعد بن معاذ - قاضى و حكم منتخب خود - به سزاى خيانتشان رسيدند [١] .

قراردادهاى دائمى و موقت

قراردادهاى صلح و پيمانهاى بين المللى كه بين جامعه اسلامى و جوامع غير مسلمان منعقد مى‌گردد ممكن است به دو صورت دائمى و موقت تنظيم گردد.

قرارداد «ذمه» از جمله قراردادهاى دائمى صلح مى‌باشد كه جز در موارد نقض پيمان و يا اهمال آن از طرف گروه متعاهد، حالت الزامى و ارزش حقوقى خود را حفظ خواهد نمود.

قرارداد مصونيت «استيمان» به صورت موقت منعقد مى‌شود و براى آنكه مستأمن بتواند به طور دائمى در قلمرو حكومت مسلمين اقامت گزيند بايد آمادگى خود را براى انعقاد قرارداد (ذمه) با دولت صلاحيتدار اسلامى اعلام دارد.

قرارداد «هدنه» كه يكى ديگر از انواع قراردادهاى رسمى بين المللى از نظر حقوق اسلامى مى‌باشد، به عقيده بسيارى از فقها بايد به صورت موقت تنظيم گردد و مدت مجاز قرارداد مزبور نيز مورد اختلاف بين فقها مى‌باشد و جمعى از فقها به

[١] . مشروح اين سه داستان آموزنده را مى‌توانيد در كتاب اسلام و همزيستى مسالمت‌آميز (پاسدان صلح و همزيستى) از همين قلم مطالعه نمائيد.