فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٥٠١ - ارزش قراردادها از ديدگاه اسلام

(وَ أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ) [١] (بر عهدى كه با من بسته‌ايد وفادار باشيد تا من به عهدتان وفا كنم).

فلسفه تأكيد اسلام بر لزوم وفادارى به عهد و پيمان، ايجاد زمينه توافق بر همزيستى و زندگى مسالمت‌آميز است تا انسانها با آزادى و صلح و امنيت با يكديگر زندگى كنند و اصول و قواعد حاكم بر زندگى مشترك بر اساس توافق و اراده مشترك تنظيم گردد.

وفاى به عهد از فرائض اسلام و علامت تقوا و ايمان است و از مهمترين اصول روابط اجتماعى و بين المللى اسلام به شمار مى‌رود.

ارزش و اهميت حقوقى فوق‌العاده قراردادها را كه از خصوصيات حقوق اسلامى به شمار مى‌رود، مى‌توان با مطالعه و بررسى نصوصى كه در اين زمينه لابلاى متون و مدارك حقوق اسلامى وارد شده است، به دست آورد.

اينك به قسمتى از اين نصوص دقيقا توجه نمائيد:

١. (ي [٦] [٤] ٨;ا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ) [٢] (هان اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد به عهدها و قراردادهائى كه منعقد مى‌كنيد وفا نمائيد).

٢. (وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ الله إِذٰا عٰاهَدْتُمْ وَ لاٰ تَنْقُضُوا اَلْأَيْمٰانَ بَعْدَ تَوْكِيدِهٰا) [٣] (هنگامى كه پيمان بستيد به عهد خدا وفا كنيد و هرگز پيمانهاى خود را پس از آنكه محكم بستيد نقض ننمائيد) نكته‌اى كه در اين آيه بيشتر جلب توجه مى‌نمايد اين است كه قرآن در اين آيه از قراردادها بعنوان پيمان خدا ياد نموده و متعاهدين را يادآور مى‌شود كه با عقد پيمان، گوئى با خدا قرارداد نموده‌اند و پيمان خدا نيز مورد بازخواست خواهد بود (وَ كٰانَ عَهْدُ الله مَسْؤُلاً)٤.

٣. (وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ اَلْعَهْدَ كٰانَ مَسْؤُلاً) [٥] . (به پيمان خود وفا كنيد بى‌شك از هر پيمانى بازخواست خواهيد شد).

٤. (وَ اَلْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذٰا عٰاهَدُوا)٦(مردان با ايمان كسانى هستند كه به پيمانهاى خود هنگامى كه بدان تعهد سپردند وفا مى‌نمايند).

[١] بقره: ٤٠

[٢] مائده: ١.

[٣] نحل: ٩١.

[٤] احزاب: ١٥.

[٥] اسراء: ٣٤.

[٦] بقره: ١٧٧.