فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٦٧ - ٤ اصل عدم توسل به زور و نفى تجاوز

برابرى ملتها از ديدگاه على عليه السلام

در نهج البلاغه به گونه‌هاى مختلف بر اصل تساوى و برابرى انسانها تأكيد شده است، از آن جمله مى‌توان مورد زير را مورد مطالعه قرار داد:

فانهم صنفان: اما اخ لك فى الدين او نظير لك فى الخلق

همه انسانها در آفرينش يكسان آفريده شده‌اند و اين برابرى اساس روابط بين انسانها را در سطح روابط اجتماعى و در مقياس روابط بين المللى تشكيل مى‌دهد.

هيچ قدرتى نمى‌تواند با زير پا گذاردن اين اصل، آزادى، استقلال و حاكميت را از ملتى سلب كند.

اصل برابرى ملتها بر اساس گفتار على (ع) از احترام به شخصيت و كرامت انسانى و اصل آزادى انسانها در تعيين سرنوشتشان ناشى مى‌گردد، ولى اين مسأله هرگز به معنى نفى مسئوليت انسان در برابر خدا نيست. از اين رو اصل سنخيت و برابرى انسانها بايد به اخوت و پيوند معنوى و اعتقادى و مسئوليت مشترك آنها بينجامد.

٤. اصل عدم توسل به زور و نفى تجاوز

در منشور ملل متحد [٢] ، اصل عدم توسل به زور و نيز متوقف ساختن هر گونه عمل تجاوزكارانه با ساير كارهاى ناقض صلح (ماده اول)، و اجتناب از تهديد به زور يا استعمال آن عليه تماميت ارضى يا استقلال سياسى هر كشورى، يا از هر روش ديگرى كه با مقاصد ملل متحد مباينت داشته باشد (ماده دوم) و نيز مفاد ديگرى از اين اصل در ماده‌هاى ٣٣ و ٣٤ منشور كه حقوق اساسى ملتها محسوب مى‌گردد، بيان شده است.

قبل از منشور سازمان ملل متحد نيز طى عهدنامه‌ها و قراردادهاى بين المللى به

[١] . نهج البلاغه، نامه ٥٣

[٢] به قبول اصول و ايجاد روشهائى كه عدم استعمال نيروى سلاحها را جز در راه منافع مشترك تضمين نمايد (از مقدمه منشور ملل متحد).