فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤٥٤ - دعوت سرآغاز تفاهم

اين قدر مشتركها و اصول موضوعه و مبانى مورد توافق كه گاه همان بديهيات و اوليات (به اصطلاح منطق) است، سنگ زيربناى تفاهم محسوب مى‌شود و گستردگى قدر مشتركها و اصول موضوعه نقش عمده‌اى در پيشرفت و موفقيّت تفاهم و همكاريها دارد.

٢. بهره‌گيرى از اصول موضوعه پذيرفته شده به منظور رسيدن به تفاهم و توافقهاى بيشتر، زيرا هر توافقى مى‌تواند زيربناى توافق بر سر مسئله ديگر باشد، و ادامه اين گونه استنتاجها دامنه تفاهم را بيشتر و بيشتر مى‌كند و راه را براى رسيدن به تفاهمها و توافقهاى گسترده‌تر و اصوليتر هموار، و در قلمرو وسيعى امكان حل اختلافها را فراهم مى‌سازد.

دعوت سرآغاز تفاهم

قرآن براى رسيدن به چنين موفقيتهاى چشمگيرى حتى از معتقدات و اصول پذيرفته‌شده ديگران كه براى اسلام قابل قبول نيست، براى رسيدن به تفاهم و توافق سود مى‌برد، و در استراتژى دعوت آن را بعنوان يك شيوه منطقى مطرح، و به كسانى كه رسالت دعوت را بر عهده مى‌گيرند تأكيد مى‌كند كه از اين شيوه نيز استفاده نمايند:

(اُدْعُ إِلىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ اَلْمَوْعِظَةِ اَلْحَسَنَةِ وَ جٰادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ) ١ (ملتها را براه خدا از طريق بهره‌گيرى از حكمت و برهان، موعظه و خيرخواهى و نيز از جدال دعوت بنما).

منظور از جدال نوعى استدلال بر پايه معتقدات طرف مورد بحث است، گواينكه استدلال‌كننده خود آن معتقدات و اصول را باور ندارد.

در روابط خارجى و سياست بدون مرزى اسلام، دعوت يك فريضه مستمر و اجتناب‌ناپذير است، بنابراين، تفاهم به صورت يك اصل فراگير در روابط ملتها از ديدگاه اسلام غير قابل ترديد تلقى خواهد شد.

[١] نحل: ١٢٥.