فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٣١ - ٣ مبطلين (ستيزهگران گمراه)

پوششهاى به ظاهر اسلامى در مخفى نگهداشتن مقاصد خود استفاده مى‌نمايند، چنانكه مشابه آن را در جريان مسجد ضرار مشاهده مى‌كنيم كه پيامبر با شدت و قاطعيت با آن برخورد نمود و حتى به قيمت تخريب مسجد (ضرار) توطئه خزنده بانيان مسجد ضرار را سركوب كرد. كيفيت برخورد با اين نوع جريانهاى سياسى نفاق را مى‌توان از آيات متعدد قرآن كه در اين زمينه نازل شده به ويژه در سوره بقره و سوره منافقين به دست آورد، گرچه دولت اسلامى با اين گروه قاطعانه برخورد مى‌كند، ولى از نظر فقهى از بغاة محسوب نمى‌شوند.

[٢] . مفسدين (اخلالگران)

گروهى از روى عناد و به خاطر اغراض مادى و تمايلات قدرت طلبى از اطاعت امام سرپيچى نموده و دست به شورش مى‌زنند و مردم را به طغيان و آشوب و سركشى دعوت مى‌كنند.

قيام و شورش اين گروه اگر غير مسلحانه باشد از مصاديق «افساد در زمين» محسوب شده و رفتار دولت اسلامى با عوامل آن بر اساس حكم مفسدين خواهد بود به اين گروه نيز باغى گفته نمى‌شود.

٣. مبطلين (ستيزه‌گران گمراه)

گروهى كه در جستجوى يافتن حق نبوده و از روى تمايلات غير منطقى و براى رسيدن به اهداف مادى و دنيوى سياست و شيوه‌اى را در مخالفت با دولت اسلامى مطرح مى‌كنند و با تبليغات گمراه‌كننده مردم را به شورش و قيام وامى‌دارند. برخى از فقها اين گروه را از بغاة نشمرده و تحت عنوان مبطلين (ستيزه‌گران گمراه) آورده‌اند [١] و بعضى ديگر چون صاحب جواهر، آنان را از بغاة دانسته‌اند٢ زيرا قاسطين (شورشيان شام به سركردگى معاويه) و ناكثين (شورشيان پيمان‌شكن به سركردگى طلحه و زبير) كه على عليه السلام با آنان جنگيد، قيامشان عليه امام به دليل

[١] . رجوع شود به تذكرة الفقهاء، ج ١ ص ٥٥٤

[٢] رجوع شود به جواهر الكلام، ج ٢١، ص ٣٢٦، دعائم الاسلام، ج ١، ص ٣٩٢.